ChatGPT of Claude? Vijf dingen die het verschil maken

"Moet ik ChatGPT of Claude gebruiken?" Het is een van de meest gestelde vragen in onze cursussen. En het antwoord is nooit een van beide. Het antwoord is: het hangt ervan af wat je ermee wilt doen.

Even voor de context: beide zijn taalmodellen waarmee je kunt chatten, maar ook waarmee je AI-assistenten kunt bouwen. Een AI-assistent is een versie van ChatGPT of Claude die je van tevoren hebt geinstrueerd. Je schrijft op hoe hij moet werken, welke stappen hij volgt en wat hij niet mag doen. Die instructies worden bewaard en gelden voor elk gesprek. Hoe je dat doet en waarom het de moeite waard is, beschrijven we in ons artikel Wat je leert als je een AI-assistent bouwt.

Hoe je die assistenten bouwt en hoe de twee platformen met je instructies omgaan, verschilt fundamenteel. Dat verschil begrijpen maakt het verschil tussen een assistent die doet wat je wilt en eentje die zijn eigen koers vaart.

Instructiedocument vs gesprek

Het belangrijkste verschil zit niet in hoe slim de modellen zijn, maar in hoe ze omgaan met je instructies.

ChatGPT behandelt een instructieset als een set gespreksregels. Flexibel, vergevingsgezind, en tolerant voor informele input. Je kunt er wat losser mee omgaan en het werkt meestal prima. Instructies die niet helemaal scherp zijn geformuleerd? ChatGPT maakt er het beste van.

Claude leest instructies meer als een specificatiedocument. Het respecteert de volgorde, past de hierarchie strikt toe, en doet precies wat er staat. Dat klinkt als een voordeel, en dat is het ook, maar het betekent wel dat slordige instructies een slordiger resultaat opleveren dan bij ChatGPT. Claude doet wat je zegt. Als wat je zegt niet scherp genoeg is, merk je dat.

Structuur: XML-tags vs Markdown

Een concreet voorbeeld van hoe dit uitpakt. ChatGPT werkt goed met Markdown-headers. "# Rol", "## Doel", "## Beperkingen". Het is overzichtelijk en iedereen die er een keer mee heeft gewerkt, begrijpt de structuur.

Claude werkt daar ook mee, maar is specifiek getraind op XML-tags. Dat is geen detail. Anthropic, het bedrijf achter Claude, bevestigt in hun officiële documentatie dat XML-tags Claude helpen om instructies nauwkeuriger te interpreteren. Instructies, context, voorbeelden en variabele input worden ondubbelzinnig van elkaar gescheiden.

In de praktijk betekent dit: dezelfde prompt levert in Claude een beter resultaat op als je de Markdown-koppen vervangt door XML-tags. Waar je in ChatGPT schrijft "# Rol - Je bent een juridisch adviseur", schrijf je in Claude "<role>Je bent een juridisch adviseur</role>". De inhoud is identiek, alleen de verpakking verandert. In ons artikel Een AI-assistent bouwen in Claude leggen we stap voor stap uit hoe dat werkt.

Custom GPT's vs Projects

ChatGPT biedt Custom GPT's: zelfstandige mini-applicaties die je configureert via een visuele builder, kunt delen via de GPT Store, en die tot twintig bestanden van elk 512 MB ondersteunen. De instructies staan in een vast configuratiescherm en gelden voor iedereen die de GPT gebruikt.

Claude biedt Projects: werkruimtes met per project eigen instructies en een eigen kennisbank. Er is geen visuele builder en geen store om je assistent te delen. Maar het contextvenster is aanzienlijk groter (200.000 tokens), er is geen limiet op het aantal bestanden (wel 30 MB per bestand), en je kunt per project een fundamenteel andere assistent inrichten.

Een belangrijk verschil dat vaak over het hoofd wordt gezien: ChatGPT heeft een set globale Custom Instructions die voor alle gesprekken gelden. Claude heeft per project aparte instructies. Dat maakt Claude geschikter als je meerdere assistenten met verschillende rollen nodig hebt, elk in hun eigen werkruimte.

Samenwerken: team vs proces

In ChatGPT kun je meerdere Custom GPT's bouwen die in hetzelfde gesprek samenwerken. Met het @-teken stuur je een specifieke assistent aan. @ResearchGPT zoekt bronnen, @WriterGPT schrijft de tekst, @ReviewGPT controleert het resultaat. Dat zijn echt aparte assistenten, elk met eigen instructies en eigen expertise. In ons artikel over het Orchestrator-patroon laten we zien hoe je dit opschaalt naar een compleet AI-team met een regisseur.

In Claude simuleer je die samenwerking binnen een project. Je legt in je instructies vast dat de AI in stappen werkt: eerst als onderzoeker, dan als schrijver, dan als reviewer. Per stap een rol, geen overlap. Het is niet hetzelfde als echte aparte assistenten, maar het resultaat is vergelijkbaar: een gestructureerd proces waarin rollen niet door elkaar lopen.

Wanneer welk platform?

ChatGPT is een goede keuze voor brede, flexibele toepassingen. Snelle zoekopdrachten, beeldgeneratie, deelbare tools, en situaties waarin je een assistent wilt delen met een team zonder technische drempel.

Claude is vaak beter geschikt voor kennisintensief werk waarbij consistentie, instructieopvolging en schrijfkwaliteit er echt toe doen. Contractanalyse, juridische memo's, publicatiewaardige teksten, en situaties waarin de output direct bruikbaar moet zijn. Claude kopieert stijl bovendien uitzonderlijk goed: een writing sample van een paar honderd woorden levert vaak betere resultaten op dan een pagina aan stijlinstructies. In onze Legal Prompt van de week over schrijfstijl leggen we uit hoe je dat aanpakt.

In de praktijk is het geen keuze tussen de twee. De meeste professionals die er serieus mee werken, gebruiken beide naast elkaar. De kunst is weten wanneer je welke inzet.

Wil je weten welk platform het beste past bij jouw werkproces? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek. Of schrijf je in voor onze cursus Verdieping AI-skills: Werken met Claude.