Sinds 7 oktober 2026 kan ChatGPT met de nieuwe functie Intelligent UI antwoorden geven met knoppen, invulvelden, grafieken en kleine toepassingen, aangedreven door het nieuwe taalmodel GPT-6. Je hoeft geen model te kiezen, want betalende gebruikers krijgen GPT-6 Sol en gebruikers van de gratis en Go-versie GPT-6 Luna; uitzetten kan niet, wel beperken via de instelling Simple, en bij Enterprise bepaalt de beheerder of de functie aanstaat. Volgens TIL is het belangrijkste aandachtspunt dat een interactief antwoord vooral uitkomsten laat zien en minder van de redenering erachter, terwijl de conclusie van AG Paridaens laat zien dat AI-output in een procedure controleerbaar moet zijn. Invulvelden in een antwoord vallen onder dezelfde vertrouwelijkheidsregels als elke andere vraag aan ChatGPT, en voor opleidingen bieden interactieve oefeningen met verzonnen casussen een duidelijke kans. Organisaties doen er goed aan de functie in hun AI-beleid op te nemen en medewerkers te leren hoe ze interactieve antwoorden controleren.

Microsoft kondigde op 25 september 2026 een vernieuwde Copilot-app aan waarin het startscherm Home Chat en Cowork samenbrengt en waarin Word, Excel en PowerPoint zijn ingebouwd, zodat een document in het gesprek ontstaat en gelijkloopt met de Office-apps. Cowork, sinds juni algemeen beschikbaar, werkt een volledige opdracht uit over Outlook, Teams en de Office-bestanden heen, kan dat op vaste tijden doen en is uit te breiden met plugins, waaronder voor juridisch onderzoek. Nieuw zijn Code, dat uit een beschrijving in gewone taal een kleine toepassing bouwt, en Autopilot, de opvolger van Scout, een agent met een eigen identiteit die zonder aansturing doorwerkt. De prijs splitst in een vaste licentie voor dagelijks gebruik en afrekening naar verbruik voor Cowork, Code, Autopilot en de zwaarste modellen. Organisaties bereiden zich voor door te bepalen wie met Cowork werkt en met welke modellen, en door medewerkers te laten oefenen met het formuleren van een opdracht en het beoordelen van het resultaat.

Anthropic publiceerde op 8 oktober 2026 een nieuwe versie van zijn Usage Policy, de gebruiksvoorwaarden die bepalen waarvoor Claude wel en niet mag worden ingezet. De nieuwe tekst geldt vanaf 12 november 2026. Voor juristen zit de belangrijkste wijziging in de regels voor hoog-risicogebruik. Juridisch advies is in de nieuwe beleidstekst omschreven als advies aan een individu over zijn rechten, verplichtingen of aansprakelijkheid, of over wat hij in een concrete zaak moet doen, en als het opstellen van stukken die hij ondertekent of indient. Wie Claude daarvoor gebruikt, moet de uitkomst laten beoordelen door een gekwalificeerde persoon en de ontvanger laten weten dat AI is gebruikt.

De Nederlandse overheid gaat structureel meer met opensourcesoftware werken: op 1 oktober 2026 ondertekenden de Rijksoverheid, de provincies, de VNG en SURF de OSPO-Overeenkomst, waarin elke deelnemer een eigen open-sourcefunctie inricht en aansluit bij het landelijke netwerk OSPO-NL. De drijfveer is minder afhankelijkheid van een handvol grotendeels Amerikaanse leveranciers, een risico dat de Algemene Rekenkamer eerder benoemde, en de overeenkomst geeft het sinds 2020 geldende uitgangspunt "open, tenzij" een eigenaar in elke organisatie. De Belastingdienst maakte de beweging concreet door de overstap naar Microsoft 365 te stoppen en te kiezen voor eigen servers met Europese open source, al kost dat functionaliteit en vertraagt het andere projecten. Juridisch valt bij open source het ene leverancierscontract uiteen in een standaardlicentie zonder garantie, een afzonderlijk contract voor dienstverlening en een eigen keuze voor de hosting. Wie overheden of hun leveranciers adviseert, krijgt te maken met aanbestedingen waarin licentiekeuze, hergebruik van broncode, uitwegregelingen en gegevenslocatie zwaarder gaan wegen.

Google Cloud kondigde op 8 oktober 2026 de Gemini-agent aan, een AI-assistent die een opdracht zelfstandig uitvoert, ook als dat uren of dagen duurt, en die per taak kiest tussen taalmodellen van Google en van Anthropic. Een organisatie kan zo'n agent als collega-agent een eigen account geven, met een e-mailadres, een agenda en opslagruimte, waarna hij alleen ziet wat met hem gedeeld wordt en zijn acties onder eigen naam worden vastgelegd. Sinds 2 oktober kan Gemini Enterprise ook rechtstreeks gegevens in databases van Google opzoeken, maar dan met de inloggegevens en rechten van de medewerker die de vraag stelt. Voor de juridische sector komt er een versie die de toegangsrechten per dossier overneemt uit documentbeheersystemen als NetDocuments en iManage. Wanneer de agent algemeen beschikbaar komt en welke instellingen voor de modelkeuze gelden, is nog onduidelijk, omdat Google geen datum noemt en de berichtgeving daarover tegenstrijdig is.

Microsoft presenteerde op 9 oktober 2026 Microsoft-Decision-1, een beslismodel dat geen tekst schrijft en bij een vraag met vaste antwoordmogelijkheden per mogelijkheid een percentage geeft, zodat software zelf kan doorgaan of een medewerker kan inschakelen. Het model is een bouwsteen voor softwareontwikkelaars, verkrijgbaar via Microsoft Foundry en OpenRouter, en is voor gebruikers alleen indirect aanwezig in tools waarin een leverancier het heeft verwerkt. Microsoft bedoelt het onder meer voor het verdelen van vragen over AI-modellen, het controleren van AI-agents, het beoordelen van AI-antwoorden en het sorteren van grote hoeveelheden tekst, en testte het al intern bij Xbox en het Copilot-team. Het model is gebouwd op het vrij beschikbare Qwen3.5-9B van Alibaba, kost 0,042 dollar per miljoen tokens aan invoer en wordt doorlopend bijgewerkt. Volgens Microsofts eigen tests is het nauwkeuriger en veel sneller dan vergelijkbare modellen, maar die claims worden deels betwist en zijn nog niet onafhankelijk getoetst.

Advocaat-generaal Paridaens concludeerde op 22 september 2026 dat een benadeelde partij een AI-tool als ChatGPT mag gebruiken om haar vordering te onderbouwen, mits de berekening voor de andere partijen en de rechter inzichtelijk en controleerbaar is. In deze strafzaak over gestolen sieraden ging het mis doordat het hof de door ChatGPT gehanteerde inflatie- en goudprijscijfers als vaststaande feiten behandelde, terwijl de overgelegde berekening geen bron noemde en de verdediging de betrouwbaarheid had betwist. Omdat de rechter bij een schatting op grond van artikel 6:97 BW zoveel mogelijk moet aansluiten bij de vaststaande feiten, achtte de AG de toewijzing onvoldoende gemotiveerd en strekt de conclusie tot terugwijzing. Het gaat om een conclusie en niet om een arrest, en de AG wijst erop dat de strafkamer van de Hoge Raad zich hierover nog niet eerder had uitgelaten. De kern voor de praktijk is dat AI-output in het procesrecht geen streepje voor krijgt en alleen meetelt als de onderliggende bronnen en aannames herleidbaar zijn.

Elke week delen we op onze website de Legal Prompt van de Week om juristen te inspireren bij het gebruik van taalmodellen in hun dagelijkse werk. Of je nu op zoek bent naar een nieuwe invalshoek, een efficiëntere manier om informatie te analyseren of een innovatieve aanpak voor juridische vraagstukken, onze prompts helpen je slimmer gebruik te maken van taalmodellen en AI. Deze week delen we geen losse prompt maar de vaste instructie die je één keer instelt en die daarna op elk gesprek meedraait. We laten zien hoe die eruitziet voor een advocaat en waarom een handvol regels je meer werk bespaart dan honderd losse prompts. Volg ons via social media of schrijf je in voor onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven.

Tijdens de Super Bowl-finale van 2026 zien bijna 130 miljoen kijkers een reclame voor de Amazon Ring deurbel, waarin een gezin dankzij de camerabeelden van buurtbewoners hun hond terugvindt. De belofte van gemak en veiligheid maakt van de slimme deurbel een van de snelst groeiende consumentenproducten op de markt van luxe surveillance, waarbij mensen vrijwillig hun eigen toezicht organiseren. Inmiddels heeft een op de zes Nederlandse huishoudens zo'n deurbel. Uit onderzoek in vier Rotterdamse wijken blijkt dat eigenaren de bel vooral aanschaffen voor het gemak, maar dat het apparaat in de praktijk zorgt voor een permanent gevoel van alertheid in plaats van rust. Ondertussen migreren de beelden naar bredere surveillance-infrastructuren, tot en met opsporingsdiensten, en verandert de deurbel hoe bewoners naar zichzelf en hun buren kijken: van onschuldige burger naar potentiële verdachte.