Legal Prompt van de Week: Niet-beantwoorden is ook een antwoord

Elke week delen we op onze website de Legal Prompt van de Week om juristen te inspireren bij het gebruik van taalmodellen in hun dagelijkse werk. Of je nu op zoek bent naar een nieuwe invalshoek, een efficiëntere manier om informatie te analyseren of een innovatieve aanpak voor juridische vraagstukken, onze prompts helpen je slimmer gebruik te maken van taalmodellen en AI.

Deze week: wanneer zwijgen juridisch correcter is dan antwoorden

Deze week staat een ongemakkelijke maar cruciale vaardigheid centraal: het expliciet niet beantwoorden van een vraag. Taalmodellen zijn ontworpen om altijd te reageren. Als een vraag niet volledig kan worden beantwoord op basis van de beschikbare informatie, zal het model die leemte vullen met aannames. In juridische contexten is dat precies wat niet mag gebeuren. In deze editie introduceren we de Niet-beantwoorden-is-ook-een-antwoord-Prompt.

Waarom deze prompt?

In de juridische praktijk is “onvoldoende informatie” een volwaardig en vaak correct resultaat. Een taalmodel herkent dat niet vanzelf. Zonder expliciete instructie zal het:

• vermoedens presenteren als feiten;

• ontbrekende gegevens logisch invullen;

• onzekerheid verbergen achter overtuigende formuleringen.

Deze prompt keert die logica om: het model mag alleen antwoorden als dat juridisch verantwoord is.

Wat gaat er zonder deze prompt vaak mis?

Zonder deze begrenzing:

• worden incomplete dossiers toch “afgemaakt”;

• ontstaan schijnbaar sluitende analyses zonder feitelijke basis;

• verdwijnt het onderscheid tussen vastgestelde feiten en aannames;

• neemt het risico op hallucinaties sterk toe.

Het gevaar zit niet in het foute antwoord, maar in het te stellige antwoord.

De Legal Prompt van de Week

Beantwoord de onderstaande vraag uitsluitend indien dit volledig en rechtstreeks mogelijk is op basis van de aangeleverde tekst.

Indien de informatie ontoereikend is:
1. Geef geen inhoudelijk antwoord.
2. Vermeld expliciet dat beantwoording niet mogelijk is.
3. Licht kort toe welke informatie ontbreekt.
4. Formuleer geen aannames, vermoedens of logische invullingen.

Verboden:
– het aanvullen van feiten;
– het kiezen van een meest waarschijnlijke interpretatie;
– het geven van een voorlopig of indicatief oordeel.

Zwijgen is in dit geval een correct juridisch resultaat.

Wanneer gebruik je deze prompt?

✔ Bij analyse van onvolledige dossiers
✔ Bij vragen over feitelijke vaststellingen
✔ Bij juridische toetsing op basis van beperkte broninput
✖ Niet geschikt voor brainstorms of verkennende analyses

Waarom deze prompt werkt

Deze prompt herprogrammeert de reflex van het taalmodel. In plaats van altijd te antwoorden, leert het model om beperkingen te respecteren. Dat sluit naadloos aan bij juridische methodiek, waarin terughoudendheid en brongebondenheid essentieel zijn. Hallucinaties worden niet gecorrigeerd achteraf, maar voorkomen aan de voorkant.

Benieuwd hoe je AI-tools zoals ChatGPT slim kunt inzetten in je dagelijkse werk?

Schrijf je in voor onze Cursus Legal Prompting. Leer hoe je effectieve prompts schrijft en het meeste uit AI haalt.

Onze praktijkgerichte aanpak en up-to-date kennis zorgen ervoor dat je klaar bent voor een efficiëntere en toekomstbestendige manier van werken.