Legal Prompt van de Week: Feiten, normen en oordelen strikt scheiden

Elke week delen we op onze website de Legal Prompt van de Week om juristen te inspireren bij het gebruik van taalmodellen in hun dagelijkse werk. Of je nu op zoek bent naar een nieuwe invalshoek, een efficiëntere manier om informatie te analyseren of een innovatieve aanpak voor juridische vraagstukken, onze prompts helpen je slimmer gebruik te maken van taalmodellen en AI.

Deze week: waar stopt het feit en begint het oordeel?

Deze week staat een kernvaardigheid van juridisch denken centraal: het scherp onderscheiden van feiten, normen en oordelen. In dossiers, adviezen en uitspraken lopen deze categorieën vaak ongemerkt door elkaar. Dat is menselijk, maar juridisch riskant. Taalmodellen nemen die vermenging moeiteloos over. In deze editie introduceren we de Normatief vs. Feitelijk-Prompt.

Waarom deze prompt?

Juridische analyse veronderstelt een heldere driedeling:

• feiten: wat is vastgesteld of gesteld;

• normen: welke rechtsregels of maatstaven gelden;

• oordelen: hoe feiten aan normen worden getoetst.

In de praktijk vervaagt dit onderscheid snel. Feitelijke beschrijvingen bevatten impliciete waarderingen, normen worden toegepast zonder expliciete benoeming en conclusies worden gepresenteerd alsof zij vanzelfsprekend volgen. Deze prompt dwingt tot methodische zuiverheid.

Wat gaat er zonder deze prompt vaak mis?

Zonder expliciete scheiding:

• worden interpretaties gepresenteerd als feiten;

• wordt normtoepassing verhuld als beschrijving;

• verdwijnt inzicht in waar discussie juridisch mogelijk is;

• wordt kritiek lastig, omdat onduidelijk is wát precies wordt betwist.

Het probleem zit niet in de uitkomst, maar in het onzichtbaar worden van de redenering.

De Legal Prompt van de Week

Je bent een juridisch analist met focus op methodische zuiverheid.

Analyseer de onderstaande tekst en splits deze strikt in drie categorieën:
1. Feiten: vastgestelde of gestelde omstandigheden zonder waardering.
2. Normatief kader: rechtsregels, maatstaven en juridische criteria.
3. Oordelen: interpretaties, waarderingen en conclusies.

Instructies:
– Corrigeer de tekst niet.
– Voeg geen inhoud toe.
– Herformuleer alleen indien nodig om de categorie duidelijk te maken.
– Plaats elke passage uitsluitend in één categorie.

Het doel is inzicht, niet beoordeling.

Wanneer gebruik je deze prompt?

✔ Bij dossieranalyse en zaakvoorbereiding
✔ Bij beoordeling van adviezen of uitspraken
✔ Bij interne kwaliteitscontrole
✖ Niet geschikt voor herschrijven of samenvatten

Waarom deze prompt werkt

Deze prompt maakt zichtbaar waar het juridische debat zit. Door feiten, normen en oordelen uiteen te trekken, ontstaat ruimte voor kritiek, nuancering en strategische keuzes. AI fungeert hier niet als denker of adviseur, maar als analytisch ontleedmes — precies waar het sterk in is.

Benieuwd hoe je AI-tools zoals ChatGPT slim kunt inzetten in je dagelijkse werk?

Schrijf je in voor onze Cursus Legal Prompting. Leer hoe je effectieve prompts schrijft en het meeste uit AI haalt.

Onze praktijkgerichte aanpak en up-to-date kennis zorgen ervoor dat je klaar bent voor een efficiëntere en toekomstbestendige manier van werken.