Custom GPT bouwen kan niet meer op een persoonlijk ChatGPT-account
Sinds medio augustus kun je op een persoonlijk ChatGPT-account geen nieuwe GPT meer maken of publiceren. OpenAI schrijft in zijn helpdocumentatie dat het aanmaken en publiceren van nieuwe GPTs niet beschikbaar is op persoonlijke accounts, waaronder Free, Go, Plus en Pro. Bestaande GPTs blijven werken en kun je nog bewerken als je abonnement en rechten dat toelaten. Nieuwe GPTs bouwen kan alleen nog binnen een Business-, Enterprise- of Edu-workspace, waar de beheerder bepaalt wie dat mag.
De opvolger werd in april aangekondigd, alleen niet voor consumenten
De richting lag er al maanden. OpenAI introduceerde op 22 april workspace agents, beschikbaar in Business, Enterprise, Edu en Teachers, als de omgeving waarin je herhaalbare taken laat uitvoeren. In diezelfde aankondiging staat dat GPTs beschikbaar blijven terwijl teams de nieuwe agents uitproberen, en dat het bedrijf het binnenkort makkelijk wil maken om een GPT om te zetten naar een workspace agent. Wie dat las, kon zien dat GPTs op het spoor van de aflopende functies waren gezet.
Wat er in april niet stond, is dat persoonlijke accounts vier maanden later de bouwfunctie zouden verliezen. De aankondiging ging over zakelijke werkruimten en liet consumentenplannen ongemoeid. De stap van augustus kreeg geen eigen aankondiging: in de releasenotes van ChatGPT staat er niets over en de wijziging is alleen terug te vinden in de helpartikelen.
Daar zit het punt dat verder gaat dan één functie. Zodra een opvolger verschijnt die alleen in de zakelijke plannen bestaat, is de consumentenversie van die functie een restpost geworden. Tussen die vaststelling en het moment waarop de knop verdwijnt, zit geen aangekondigde termijn. Kantoren houden geen productroadmaps van leveranciers bij, en dat hoeft ook niet, zolang het werk dat ervan afhangt in een omgeving staat waar een beheerder meekijkt.
Wat dat betekent voor assistenten op een persoonlijk account
Een custom GPT is voor veel juristen de eerste stap in het automatiseren van eigen werk: een vaste instructie, een paar documenten als achtergrond, en een assistent die telkens hetzelfde stramien volgt. Wij zien op kantoren dat zulke assistenten intern rondgaan zonder dat iemand vastlegt waar ze staan. Ze hangen aan het persoonlijke account van de collega die ze bouwde.
Zo'n assistent is van één persoon en valt buiten het beheer van het kantoor. Vertrekt de bouwer, dan vertrekt de assistent mee. Bij TIL beschouwen we een AI-assistent daarom als kantoormiddel, met dezelfde vragen over eigenaarschap en beheer die je bij elk ander systeem stelt. Wat zo'n assistent onder de motorkap doet, bespraken we eerder in Agentic AI praktisch uitgelegd voor juristen en fiscalisten.
Custom GPT bouwen kan nog wel in een zakelijke workspace
In een Business-, Enterprise- of Edu-omgeving blijft het maken en publiceren van GPTs mogelijk, en daar staan ook de workspace agents die OpenAI als opvolger positioneert. Beheerders bepalen welke GPTs medewerkers kunnen gebruiken en op welke manier die gedeeld worden. OpenAI stelt bovendien dat het voor Business, Enterprise en Edu standaard niet traint op klantdata en dat het voor die afnemers een verwerkersovereenkomst afsluit. Op een consumentenaccount hangt dat af van je eigen instelling.
ChatGPT Projects en Claude Projects naast elkaar
Voor wie een persoonlijk account houdt, is Projects de dichtstbijzijnde vervanger. In ChatGPT zet je in een project eigen instructies en bestanden, en het project onthoudt de context van eerdere gesprekken. Projects werkt op alle abonnementen, met een bestandslimiet die per plan verschilt: vijf bestanden op Free, 25 op Go en Plus, 40 op Pro en de zakelijke plannen.
Claude kent hetzelfde principe. Een Claude Project bevat projectinstructies, kennisbestanden en de gesprekken die eronder vallen. Gratis accounts kunnen vijf projecten maken, betaalde plannen onbeperkt. Delen zit hier aan het abonnement vast: op Team en Enterprise deel je een project met individuele collega's, met groepen of met de hele organisatie, met kijk- of bewerkrechten. Op Pro en Max blijft een project van jou alleen.
Beide doen wat de meeste juristen met een custom GPT deden: een vaste instructie, wat achtergronddocumenten, en een gesprek dat daar telkens op teruggrijpt. Waar ze allebei tekortschieten, is verspreiding. Een custom GPT was een op zichzelf staande assistent met een eigen link, vindbaar in de GPT Store, die via acties naar externe systemen kon reiken. Een project is een werkruimte die je deelt met wie je uitnodigt.
Skills in Claude liggen dichter bij wat een GPT deed
Naast Projects heeft Claude een tweede laag die vaak over het hoofd wordt gezien. Een Skill legt een specifieke werkwijze vast die Claude automatisch inzet wanneer die van pas komt, zonder dat je hem elke keer aanroept. Op Team en Enterprise deel je een skill met personen, met groepen of met de hele organisatie; ontvangers kunnen hem gebruiken maar niet aanpassen. Op de andere plannen blijft een zelfgemaakte skill persoonlijk.
Dat is functioneel het dichtst bij wat een custom GPT was: een herbruikbaar recept dat rondgaat in de organisatie, met één eigenaar die de inhoud beheert. Voor een kantoor dat een vaste werkwijze wil vastleggen, bijvoorbeeld voor het opstellen van een modelclausule of het samenvatten van openbare rechtspraak, is dit de kant om te verkennen. Anthropic gebruikt invoer uit zijn zakelijke producten standaard niet om modellen te trainen, tenzij je zelf feedback geeft via de duim omhoog of omlaag.
Agents bouwen binnen Microsoft 365
Werkt jouw kantoor met Microsoft 365, dan hoeft de assistent de eigen omgeving niet te verlaten. De Agent Builder in Microsoft 365 Copilot laat je in gewone taal beschrijven wat de agent moet doen en tot twintig kennisbronnen koppelen, waaronder SharePoint-sites, mappen en bestanden. De agent respecteert de rechten die de gebruiker al heeft, dus iemand die een map niet mag zien, krijgt er via de agent ook geen antwoorden uit.
Daarnaast bestaat Copilot Studio, de zwaardere variant. Microsoft positioneert de Agent Builder voor lichte vraag-en-antwoordagents voor jezelf of een klein team, en Copilot Studio voor meerstapsprocessen, koppelingen met externe systemen en beheer over versies en omgevingen. Een agent die je in de Agent Builder maakt, kun je later kopiëren naar Copilot Studio. Welke kennisbronnen en functies je krijgt, hangt af van de licentie.
Gems in Gemini, en de route via de API
Google heeft hetzelfde idee onder een andere naam. Een Gem is een aanpasbare assistent met eigen instructies en bestanden als kennis, waaronder documenten uit Google Drive, en je kunt hem met anderen delen. Voor kantoren op Google Workspace ligt die route het dichtst bij de bestaande omgeving, met dezelfde vraag over accountsoort en beheer die bij OpenAI speelt.
Blijft over de route waarbij je zelf bouwt op een API in plaats van in een consumenteninterface. Dat vergt meer werk en meestal hulp, maar het levert een assistent op die in de infrastructuur van het kantoor draait, waar je de bewaartermijnen kent en de toegang zelf regelt. Voor werk dat cliëntmateriaal raakt is dat vaak de enige serieuze optie.
Wat een organisatie nu kan regelen
Begin met een inventarisatie: welke GPTs of assistenten gebruiken collega's, op welk account staan ze, en wat gaat erin aan informatie. Verplaats wat het kantoor echt gebruikt naar de zakelijke omgeving, waar een beheerder rechten kan intrekken en een verwerkersovereenkomst geldt. Leg in je AI-beleid vast in welke omgeving medewerkers assistenten mogen bouwen, zodat die keuze niet per persoon ontstaat.
Een assistent die je bouwt om een leerstuk uit te leggen, een modeltekst op te stellen of openbare bronnen te doorzoeken is iets anders dan een assistent waar cliëntmateriaal in gaat. Voor dat laatste is een afgeschermde omgeving met verwerkersovereenkomst en zonder training op jouw invoer de ondergrens, en niet elke tool haalt die.
Wil je zelf een werkende AI-assistent bouwen in een omgeving die past bij het beroepsgeheim, dan doen we dat stap voor stap in onze training Bouw je eigen AI-assistent op 17 september.