Legal Prompt van de Week: De Bronzuiverheids-Prompt

Elke week delen we op onze website de Legal Prompt van de Week om juristen te inspireren bij het gebruik van taalmodellen in hun dagelijkse werk. Of je nu op zoek bent naar een nieuwe invalshoek, een efficiëntere manier om informatie te analyseren of een innovatieve aanpak voor juridische vraagstukken, onze prompts helpen je slimmer gebruik te maken van taalmodellen en AI.

Deze week: bronvervaging voorkomen

Deze week richten we ons op een van de meest onderschatte oorzaken van hallucinaties bij legal AI: bronvervaging. Wanneer een taalmodel aangeleverde teksten ongemerkt combineert met algemene juridische kennis of aannames, ontstaan conclusies die juridisch plausibel lijken, maar niet meer herleidbaar zijn tot één concrete bron. Juist zo ontstaan nep-citaten, onechte ECLI-nummers en redeneringen zonder feitelijke grondslag. In deze editie introduceren we de Bronzuiverheids-Prompt.

Waarom deze prompt?

Taalmodellen zijn getraind om vloeiende en overtuigende teksten te genereren. Als een prompt niet expliciet begrenst welke bronnen mogen worden gebruikt, zal het model lacunes invullen. In de juridische praktijk is dat problematisch: wat niet kan worden teruggevoerd op wet, rechtspraak of dossierstukken, bestaat juridisch niet.

Bronzuiver werken is daarom geen verfijning, maar een randvoorwaarde voor betrouwbaar AI-gebruik.

Wat gaat er zonder deze prompt vaak mis?

Zonder expliciete instructie:

• vermengt het model wetsartikelen, rechtspraak en algemene leerstukken;

• worden citaten geformuleerd die wel juridisch klinken, maar niet letterlijk voorkomen;

• verschijnen ECLI-nummers die qua format correct zijn, maar feitelijk niet bestaan;

• verdwijnt het onderscheid tussen wat in de tekst staat en wat het model logisch acht.

Voor juristen betekent dit verlies van verifieerbaarheid en controle.

Bronzuiverheids-Prompt

Je werkt in strikt brongebonden analysemodus.

Gebruik uitsluitend de bron(nen) die ik hieronder expliciet aanlever.
Gebruik geen web search, geen externe kennis en geen algemene juridische aannames.

Voor elke inhoudelijke bewering geldt:
1. Benoem expliciet op welke bron en welk tekstfragment deze is gebaseerd.
2. Geef aan of de bewering letterlijk volgt uit de bron of een herformulering daarvan is.
3. Indien een conclusie niet rechtstreeks uit de bron volgt: vermeld “niet vast te stellen op basis van de aangeleverde tekst”.

Verboden:
– het combineren of vermengen van meerdere bronnen;
– het toevoegen van citaten, wetsartikelen of jurisprudentie die niet in de bron staan;
– het genereren of aanvullen van ECLI-nummers.

Indien beantwoording alleen mogelijk is met aanvullende bronnen:
stop en meld expliciet welke informatie ontbreekt.

Wanneer gebruik je deze prompt?

✔ Bij analyse of samenvatting van rechtspraak
✔ Bij wetsuitleg of commentaar op één document
✔ Bij interne memo’s, blogs en publicaties
✖ Niet geschikt voor open juridisch onderzoek of brainstorms

Waarom deze prompt werkt

Deze prompt dwingt het model tot discipline. Het mag niets toevoegen, niets aannemen en niets combineren. Wat niet in de bron staat, wordt expliciet als onzeker of ontbrekend gemarkeerd. Daarmee wordt het risico op hallucinaties — inclusief nep-citaten en verzonnen ECLI’s — structureel verkleind.

Benieuwd hoe je AI-tools zoals ChatGPT slim kunt inzetten in je dagelijkse werk?

Schrijf je in voor onze Cursus Legal Prompting. Leer hoe je effectieve prompts schrijft en het meeste uit AI haalt.

Onze praktijkgerichte aanpak en up-to-date kennis zorgen ervoor dat je klaar bent voor een efficiëntere en toekomstbestendige manier van werken.