Legal Prompt van de Week: Analyse zonder conclusie
Elke week delen we op onze website de Legal Prompt van de Week om juristen te inspireren bij het gebruik van taalmodellen in hun dagelijkse werk. Of je nu op zoek bent naar een nieuwe invalshoek, een efficiëntere manier om informatie te analyseren of een innovatieve aanpak voor juridische vraagstukken, onze prompts helpen je slimmer gebruik te maken van taalmodellen en AI.
Deze week: stoppen vóór het oordeel
Deze week staat een essentieel principe centraal voor verantwoord gebruik van AI in de juridische praktijk: analyse zonder conclusie. Taalmodellen zijn geneigd om alles “af te ronden”. Zodra feiten en regels zijn benoemd, volgt vanzelf een conclusie. In juridische context is dat problematisch. Het trekken van conclusies is geen technische handeling, maar een normatieve en professionele verantwoordelijkheid. In deze editie introduceren we de Analyse-zonder-conclusie-Prompt.
Waarom deze prompt?
AI is bijzonder geschikt voor het ordenen van informatie:
feiten structureren,
juridische kaders in kaart brengen,
risico’s en aandachtspunten benoemen.
Maar zodra het model conclusies trekt — “dus is sprake van…”, “dit betekent dat…” — verschuift het van hulpmiddel naar beoordelaar. Zonder expliciete instructie doet het model dat automatisch, omdat een afgerond antwoord als “beter” wordt gezien.
Deze prompt trekt daar een harde grens.
Wat gaat er zonder deze prompt vaak mis?
Zonder begrenzing:
formuleert het model een juridisch eindoordeel;
presenteert het één lezing als de juiste;
verdwijnen alternatieve interpretaties uit beeld;
lijkt de analyse compleet, terwijl het beslissingsmoment ongemerkt is overgeslagen.
Het risico is niet dat de conclusie per se fout is, maar dat zij te vroeg en te automatisch wordt getrokken.
De Legal Prompt van de Week – Analyse-zonder-conclusie-Prompt (aangescherpt)
Analyseer de onderstaande tekst uitsluitend voorbereidend en beschrijvend.
Je mag:
– feiten ordenen;
– relevante juridische vragen formuleren;
– toepasselijke wettelijke kaders benoemen;
– mogelijke risico’s, aandachtspunten en onzekerheden signaleren.
Je mag niet:
– conclusies trekken;
– oordelen vellen;
– een voorkeur uitspreken;
– een eindantwoord formuleren.
Stop expliciet vóór het beslissingsmoment.
Sluit af met een overzicht van openstaande vragen.
Wanneer gebruik je deze prompt?
✔ Bij dossieranalyse en zaakvoorbereiding
✔ Bij interne memo’s en notities
✔ Bij voorbereiding van strategie, verweer of beslissing
✖ Niet geschikt voor eindadviezen of beslisdocumenten
Waarom deze prompt werkt
Deze prompt herstelt een fundamenteel onderscheid: AI analyseert, de jurist beslist. Door het model expliciet te laten stoppen vóór de conclusie, blijft de professionele verantwoordelijkheid waar zij hoort. Tegelijkertijd krijg je maximale ondersteuning bij het ordenen en voorbereiden van complexe informatie — zonder het risico van normatieve hallucinaties.
Benieuwd hoe je AI-tools zoals ChatGPT slim kunt inzetten in je dagelijkse werk?
Schrijf je in voor onze Cursus Legal Prompting. Leer hoe je effectieve prompts schrijft en het meeste uit AI haalt.
Onze praktijkgerichte aanpak en up-to-date kennis zorgen ervoor dat je klaar bent voor een efficiëntere en toekomstbestendige manier van werken.
