Ook Google heeft nu een juridische knop en noemt die ‘Gemini Enterprise for Legal’

Google Cloud voegde op 25 augustus 2026 Gemini Enterprise for Legal toe aan Gemini Enterprise, zijn zakelijke AI-omgeving. Je koopt het niet los; het is een juridische functie binnen die omgeving die werk uitvoert dat normaal bij een jurist ligt, zoals contracten nakijken, juridisch onderzoek doen en regelgeving volgen. De opzet en de eerste klanten laten zien dat het op de Angelsaksische markt mikt. Voor een Nederlandse advocaat draait het niet om de functielijst. De vraag is of vertrouwelijke stukken er ooit in terechtkomen, en daar staat het beroepsgeheim in de weg.

Wat Gemini Enterprise for Legal precies is

De functie zit in preview en bundelt een aantal kant-en-klare taken, door Google skills genoemd: een contract nakijken en van wijzigingen voorzien, een playbook opstellen, regelgeving in de gaten houden, juridisch onderzoek doen en inzageverzoeken (DSAR's) afhandelen. Een deel daarvan draait als agent. Een agent is software die een taak in meerdere stappen zelfstandig uitvoert in plaats van alleen een vraag te beantwoorden. Google levert er een aantal kant-en-klaar bij, zodat je ze niet zelf hoeft op te bouwen.

Daarnaast is er een beheerscherm voor de IT- en risicomensen van een organisatie. Daar zien zij wie de functie waarvoor heeft gebruikt, en dat wordt vastgelegd, zogeheten auditlogging, zodat het achteraf te controleren is. De functie koppelt verder aan systemen waarin documenten worden bewaard, zoals iManage en NetDocuments, aan legal AI-tools als Harvey en Legora, en aan Amerikaanse bronnen zoals de rechtspraakdatabank CourtListener.

Dat Google op de Angelsaksische markt mikt, blijkt uit de eerste klanten: de Amerikaanse en Britse firma's Cleary Gottlieb, Freshfields, Weil en Williams & Connolly. Een prijs is er nog niet, en er is een aparte versie voor de financiële sector.

Model of juridische functie: waar het verschil zit

Er is verschil tussen het AI-model en de juridische functie eromheen. Het model is de motor, het rekenhart dat tekst begrijpt en genereert. De juridische functie is de laag daarbovenop, met de skills, de koppelingen naar juridische systemen en de agents. Gemini Enterprise for Legal is zo'n laag, gebouwd op Googles Gemini-modellen.

Op diezelfde laag zitten meer aanbieders. Anthropic bracht in mei 2026 twaalf juridische uitbreidingen voor Claude uit, in juni haalde OpenAI Jason Boehmig, de oprichter van Ironclad, binnen voor zijn juridische tak, en Perplexity kwam in juni met Computer for Counsel. Thomson Reuters koos een andere route en bracht op 24 augustus een eigen juridisch AI-model uit, Thomson 1.0, dat het in zijn eigen tool CoCounsel gebruikt. Dat zit dus een laag lager, bij de motor.

Wat deze functies gemeen hebben, is dat ze mikken op werk waarvoor juristen normaal betaald krijgen: onderzoek, contractreview, het opstellen van stukken. Het model waarop ze draaien wordt daarbij minder bepalend. Het verschil zit in de koppelingen en in hoe toegang en data zijn geregeld.

Data-isolatie zegt weinig over vertrouwelijkheid

Google belooft dat je data, prompts en resultaten binnen je eigen cloud blijven. Die eigen cloud is geen server bij jou op zolder. Het is een afgeschermd deel van Googles eigen infrastructuur dat aan jouw organisatie is toegewezen, gescheiden van andere klanten, in een datacentrum waarvan je de regio soms kunt kiezen. Het blijft draaien op de systemen van Google, een Amerikaans bedrijf.

Werk je al met Google voor ander werk, dan is de stap naar vertrouwelijke stukken daarmee niet gezet. Gebruik voor niet-vertrouwelijk werk zegt niets over materiaal dat onder het beroepsgeheim valt, want daarvoor ligt de lat hoger. En de belofte dat het model niet op je invoer traint, is voor een advocaat of een andere verschoningsgerechtigde maar een klein deel van het verhaal. Er spelen drie zwaardere punten.

Het eerste is de vraag of de data in de EU blijft. Persoonsgegevens doorgeven naar de Verenigde Staten mag onder de AVG alleen met een geldige grond. De Autoriteit Persoonsgegevens beboette Uber in 2024 voor onrechtmatige doorgifte naar de VS. Sinds 10 juli 2023 is er weer een adequaatheidsbesluit, het EU-US Data Privacy Framework, dat doorgifte naar gecertificeerde Amerikaanse bedrijven toestaat. Dat besluit ligt onder vuur bij de Europese rechter, en de twee eerdere regelingen, Safe Harbor en Privacy Shield, zijn allebei door het Hof van Justitie ongeldig verklaard.

Daarnaast telt wie er wettelijk bij kan. De Amerikaanse CLOUD Act verplicht een aanbieder onder Amerikaanse zeggenschap om data af te geven aan Amerikaanse autoriteiten, ook als die op een Europese server staat. Opslag in een EU-regio sluit die route niet af.

En dan is er het beroepsgeheim zelf, dat losstaat van de AVG. Artikel 11a Advocatenwet legt de geheimhoudingsplicht op de advocaat en op iedereen die bij de beroepsuitoefening betrokken is. Daarbij hoort het verschoningsrecht: wat een advocaat in die hoedanigheid verneemt, hoeft hij niet aan justitie te geven. Een geldige AVG-grondslag maakt nog niet dat een buitenstaander inzage mag hebben.

In de Nederlandse praktijk speelt bovendien iets eenvoudigs. Vrijwel niemand heeft zijn dossiers in Google staan. Documenten zitten in systemen als NetDocuments of iManage, en zelfs wie die gebruikt, koppelt daar in Nederland zijn Google niet aan. Google is hier vooral een privétool. De koppelingen waar Gemini Enterprise for Legal op leunt, liggen bij ons dus lang niet altijd voor de hand.

Zonder harde garantie dat de data in de EU blijft en buiten bereik van Amerikaanse toegang, is dit geen omgeving voor stukken die onder het beroepsgeheim vallen.

Wat een organisatie kan doen

Houd materiaal onder het beroepsgeheim uit een omgeving die onder Amerikaanse zeggenschap valt. Dat is waar je begint. Voor werk dat daar niet onder valt, of voor een omgeving die volledig in de EU draait en buiten Amerikaans recht, leg je in de verwerkersovereenkomst vast waar de data fysiek staat, wie er wettelijk bij kan en of de aanbieder onder Amerikaanse jurisdictie valt. Of het model op je invoer traint is daarvan maar een onderdeel.

Een agent die zelf een contract nakijkt of regelgeving bijhoudt, draait met beperkt toezicht en neemt je verantwoordelijkheid niet over. Er blijft een jurist die het resultaat leest, controleert en er zijn naam onder zet. Leg vast dat iemand elke uitkomst nakijkt voordat die de deur uit gaat.

Let ook op de fase. De functie is nog in preview, een prijs ontbreekt en de eerste klanten zijn grote Angelsaksische firma's. Voor een organisatie in het juridische domein in Nederland is dit nog geen kant-en-klare keuze. De afspraken over toegang, EU-opslag en de AI-geletterdheid die artikel 4 van de AI-verordening vraagt, kun je nu al maken, los van welke aanbieder je uiteindelijk kiest.