Overstappen van ChatGPT naar Claude: zo doe je
Je gebruikt ChatGPT al een tijdje. Je hebt je voorkeuren ingesteld, de tool geleerd hoe je wil communiceren, en je hebt een werkwijze gevonden die klopt. Dan hoor je steeds meer over Claude en vraag je je af: is het de overstap waard? En belangrijker: moet ik dan écht opnieuw beginnen? Het antwoord op die tweede vraag is inmiddels: nee.
Waarom zou je überhaupt overstappen?
Voor sommigen begint de overweging niet bij functies, maar bij principes. In een eerdere blog schreven we al over de oproep van historicus Rutger Bregman om te stoppen met ChatGPT — niet omdat het een slecht product is, maar vanwege de koers die OpenAI is ingeslagen: van non-profit met ethische beloftes naar een bedrijf dat militaire contracten sluit, lobbywerk financiert tegen democratische AI-regelgeving, en politieke donaties deed aan de campagne van Donald Trump. Anthropic, het bedrijf achter Claude, weigerde juist een Pentagon-deal omdat die niet aan zijn eigen ethische voorwaarden voldeed — en verloor daarmee bewust een lucratief contract. Wie bewuster wil kiezen welke AI hij financiert, heeft dus ook een inhoudelijke reden om die stap te zetten.
Maar er zijn ook gewoon praktische redenen. Volgens een uitgebreide vergelijking door Zapier zijn de twee modellen inmiddels grotendeels aan elkaar gewaagd qua basisvermogen — het verschil zit hem in de details. En dan is er nog één reden die recent veel aandacht trekt: Claude staat momenteel op nummer één in de App Store — voor het eerst boven ChatGPT. Anthropic meldt dat het aantal gratis gebruikers dit jaar al met 60% is gegroeid.
Wat zijn de echte verschillen?
Overstappen is één ding, maar weten wat je anders gaat ervaren is minstens zo belangrijk. Claude en ChatGPT zijn allebei uitstekende assistenten, maar ze voelen in de praktijk duidelijk anders aan.
Waar Claude beter in is
Schrijven en lange teksten.HubSpot concludeert na maanden dagelijks gebruik van beide tools dat Claude teksten schrijft die menselijker klinken, consistent van toon blijven in lange documenten, en minder revisierondes nodig hebben voordat content publicatieklaar is. Voor iedereen die Claude inzet voor contentwerk, rapporten of langere analyses is dit direct merkbaar.
Presentaties, websites en nieuwsbrieven ontwerpen. Claude is opvallend sterk in het maken van visuele en opgemaakte output. Vraag het om een volledige PowerPoint-structuur inclusief spreekersteksten, een werkende websitepagina in HTML, of een volledig opgemaakte nieuwsbrief — en Claude levert direct bruikbare resultaten op. Via de Artifacts-functie kun je dat soort output live bekijken en aanpassen in hetzelfde venster, zonder dat je iets hoeft te kopiëren naar een ander programma.
Grote hoeveelheden tekst tegelijk verwerken. Claude's 200K-token contextvenster maakt het mogelijk om merkrichtlijnen, brondocumenten en concepten tegelijkertijd te uploaden, zonder dat de instructies halverwege 'vergeten' worden. ChatGPT werkt met een contextvenster van 128K tokens — ruim, maar merkbaar kleiner.
Veiligheid en betrouwbaarheid. Claude is gebouwd op een "Constitutional AI"-framework dat transparantie en veiligheid in het trainingsproces inbakt. Dat maakt het bij uitstek geschikt voor gevoelige taken zoals juridische, HR- of medische teksten.
Gratis en zonder advertenties. Terwijl OpenAI advertenties heeft geïntroduceerd voor gratis gebruikers van ChatGPT, heeft Anthropic publiekelijk beloofd dat Claude-producten advertentievrij blijven. Dat is een principieel verschil.
Waar ChatGPT beter in is
Beeldgeneratie. ChatGPT heeft DALL-E ingebouwd. Claude kan geen afbeeldingen genereren — wie dat regelmatig gebruikt, moet daar rekening mee houden.
Het GPT Store-ecosysteem. Publieke custom GPTs uit de GPT Store zijn niet overdraagbaar naar Claude. Wie zwaar leunt op tools van derden uit die store, heeft een reden om zijn ChatGPT-abonnement aan te houden.
Snelle, brede taken. ChatGPT is het sterkst als je een alles-in-één AI-toolkit wil: beeldgeneratie, de custom GPT-marktplaats en brede veelzijdigheid maken het ideaal voor wie het volledige spectrum van AI-mogelijkheden wil verkennen.
Webzoeken en stemfunctie. ChatGPT heeft een meer volwassen implementatie van real-time webzoeken en een uitgebreidere spraakinterface, inclusief de mogelijkheid om je te onderbreken en te reageren op toon.
Prompting werkt net iets anders
Dit is iets waar veel overstappers tegenaan lopen: ChatGPT gedijt bij strak gestructureerde, gedetailleerde prompts met weinig ruimte voor interpretatie. Claude is meer conversationeel van aard en reageert juist beter op natuurlijke, directe taal. Je hoeft Claude minder te sturen — het model pakt context sneller op en vraagt vaker door als iets onduidelijk is.
Een prompt die in ChatGPT perfect werkte, kan in Claude iets anders opleveren, en andersom. Geef jezelf een week om te wennen aan die andere dynamiek voordat je een oordeel velt.
En de prijs dan?
Tot slot de praktische vraag. Beide platforms hanteren vergelijkbare tarieven: Claude Pro kost $20 per maand, net als ChatGPT Plus. Maar de gratis versie van Claude is inmiddels substantieel uitgebreid — met Memory, connectoren en andere functies die eerder alleen voor betaalde gebruikers beschikbaar waren. Voor lichte gebruikers is de gratis versie een serieuze optie, en daarmee is de drempel om te beginnen nagenoeg nul.
Het grootste obstakel bij overstappen: opnieuw beginnen
Tot voor kort was het grootste nadeel van wisselen van AI-assistent het "fresh start"-probleem. Je hebt maanden (of langer) besteed aan het trainen van ChatGPT: je naam, je functie, je schrijfstijl, wat je wel en niet wil. Die context gewoon achterlaten voelt als verhuizen en al je spullen achterlaten.
Anthropic heeft dit probleem nu direct opgelost. De Memory-functie, die eerder alleen beschikbaar was voor betaalde gebruikers, is nu ook beschikbaar in de gratis versie van Claude. En er is een importtool waarmee je jouw opgeslagen context en voorkeuren vanuit ChatGPT (of andere AI-diensten) kunt meenemen.
Hoe werkt de Memory-functie van Claude?
Wat wordt er opgeslagen? Denk aan je functie, je werkstijl, lopende projecten, communicatievoorkeuren — alles wat relevant is om je goed te kunnen helpen. Je kunt op elk moment inzien wat Claude heeft onthouden, dingen aanpassen of verwijderen. Er is ook een "Incognito"-modus voor wanneer je een gesprek wil starten zonder dat er iets wordt opgeslagen
Mike Krieger, Chief Product Officer bij Anthropic, omschrijft het zo: "Memory begint met projectcontinuïteit, maar het gaat eigenlijk over het creëren van duurzame denkpartnerschappen die zich over weken en maanden ontwikkelen." (Tom's Guide).
Stap voor stap: zo neem je je ChatGPT-context mee
Het proces werkt in drie stappen — begin met een back-up voordat je ook maar iets verwijdert.
Stap 0: download je ChatGPT-geschiedenis
Voordat je iets anders doet, is het slim om een volledige export van je ChatGPT-data te maken. OpenAI biedt die mogelijkheid aan via de instellingen: klik op je profielicoon linksonder, ga naar Instellingen → Data controls → Export data en volg de instructies. Je ontvangt een downloadlink per e-mail — dit kan even duren, dus start dit proces als eerste.
Die export is een handig vangnet: je weet nooit wanneer je wil terugkijken in een oud gesprek, en als je je account later wil verwijderen, heb je in ieder geval een lokale kopie.
Let op: als je besluit je ChatGPT-account te verwijderen, weet dan dat verwijderde chats tot 30 dagen op de servers van OpenAI kunnen blijven staan. Bovendien behoudt OpenAI het recht om data te bewaren als die al geanonimiseerd is of als er juridische of beveiligingsverplichtingen gelden. Sommige gegevens kunnen dus mogelijk voor onbepaalde tijd op hun systemen blijven.
Stap 1: exporteer je context uit ChatGPT
Open een gesprek met ChatGPT en plak de volgende prompt erin. Anthropic heeft deze prompt speciaal ontworpen om al je context in één keer op te halen:
"I'm moving to another service and need to export my data. List every memory you have stored about me, as well as any context you've learned about me from past conversations. Output everything in a single code block so I can easily copy it."
ChatGPT genereert dan een overzicht van wat het over je weet — je instructies, voorkeuren, schrijfstijl en relevante context — als één kopieerbaar code-blok.
Belangrijk voorbehoud: deze prompt haalt alleen de expliciet opgeslagen memories op, niet de volledige context die ChatGPT over je heeft opgebouwd. Blogger Jonathan Edwards heeft op zijn Limited Edition Jonathan Substack een uitgebreidere exportprompt gepubliceerd die beduidend meer persoonlijke details blootlegt. Het is het overwegen waard om beide te proberen en de resultaten te vergelijken.
Schoon de export op voordat je verder gaat. Kijk de gegenereerde lijst even door: sommige informatie kan verouderd of niet meer relevant zijn. Je wil niet dat je nieuwe assistent werkt op basis van oude context. Verwijder of corrigeer wat niet meer klopt.
Stap 2: importeer in Claude
Ga naar de Memory-instellingen in Claude (via Instellingen → Mogelijkheden) en plak de geëxporteerde data daar in. Claude verwerkt de informatie, werkt zijn geheugen bij, en is direct op de hoogte.
Het is het AI-equivalent van je telefoonnummer meenemen naar een nieuwe provider — je begint niet opnieuw, je gaat gewoon door.
Privacy: wat gebeurt er met je data?Anthropic heeft tools ingebouwd waarmee je de Memory-functie op elk moment kunt pauzeren of je opgeslagen data volledig kunt verwijderen van hun servers. Je hebt dus volledige controle. Ook kun je de "Incognito"-modus inschakelen voor gesprekken waarbij je niets wil opslaan — beschikbaar voor alle gebruikers, ook gratis.
Wat doe je met je custom GPTs?
De Memory-importtool regelt je persoonlijke context, maar als je tijd hebt gestoken in het bouwen van custom GPTs — met eigen instructies, gedragsregels en geüploade kennisbestanden — dan is dat een apart vraagstuk. Die neem je niet mee via één copy-paste.
Maar je bent ze ook niet kwijt.
Het equivalent in Claude: Projects
Het equivalent van een custom GPT in Claude is een Project: een afgeschermde werkruimte met zijn eigen instructies en kennisbank. Elk gesprek dat je binnen een Project start, heeft automatisch toegang tot die context — zonder dat je elke keer opnieuw hoeft uit te leggen wie je bent of wat de regels zijn.
Het migreren van een custom GPT naar een Claude Project werkt zo:
Open de configuratie van je custom GPT. Ga naar het tabblad "Configure" en bekijk de velden "Instructions" en "Knowledge" (de geüploade bestanden).
Maak een nieuw Project aan in Claude. Geef het dezelfde naam als je GPT, zodat je het makkelijk terugvindt.
Kopieer de instructies. Plak de systeemprompt van je custom GPT in het veld "Project Instructions" van het nieuwe Claude Project.
Upload de kennisbestanden opnieuw. Upload dezelfde bestanden die je had toegevoegd aan de kennisbank van je custom GPT. Dat is wat meer handwerk, maar het is de basis van je nieuwe werkruimte.
Skills: voor instructies die je overal wil gebruiken
Naast Projects biedt Claude ook Skills: herbruikbare instructiesets die je kunt opslaan als .md-bestand en die beschikbaar zijn in al je gesprekken — niet alleen binnen één Project. Heb je bijvoorbeeld een custom GPT gebouwd die teksten altijd in een bepaalde schrijfstijl produceert, of die code altijd op een vaste manier reviewt? Dat is een perfecte kandidaat voor een Skill in plaats van een Project.
De vuistregel: gebruik Skills voor "hoe je iets doet", en Projects voor "dit specifieke ding waar ik aan werk."
Één belangrijke uitzondering: publieke custom GPTs
Je kunt alleen je eigen custom GPTs migreren. Publieke GPTs uit de GPT Store — gebouwd door anderen — zijn niet overdraagbaar, omdat je geen toegang hebt tot de onderliggende instructies. Als je zwaar leunt op bepaalde publieke GPTs, houd dan je ChatGPT-abonnement voorlopig aan.
Hetzelfde geldt andersom: als je zelf custom GPTs hebt gepubliceerd die dienen als publiek toegankelijke tools of leadmagnets, dan heeft het overstappen naar Claude geen invloed op die GPTs — maar ze blijven wel gebonden aan het ChatGPT-ecosysteem. Je kunt ze niet één-op-één delen via Claude.
Moet je meteen volledig overstappen?
Dat hoeft niet. Veel gebruikers halen de beste resultaten door beide tools naast elkaar te gebruiken, afhankelijk van de taak: Claude voor diepgaand schrijf- en codeerwerk, ChatGPT voor snelle taken, beeldgeneratie of zoekopdrachten.
Maar als je nieuwsgierig bent of het gras groener is aan de andere kant — de drempel om het te proberen is nu nagenoeg nul. Je neemt je context mee, je custom GPTs zijn overdraagbaar, en de gratis versie is krachtig genoeg om een eerlijk beeld te krijgen. De enige manier om te weten of Claude beter bij je past, is door het gewoon een week te gebruiken. De tools om die overstap soepel te maken liggen klaar.