Prompten in Copilot vs. ChatGPT
Veel organisaties rollen Copilot uit met de verwachting dat medewerkers er vanzelf beter en sneller mee gaan werken. In de praktijk gebeurt echter vaak het tegenovergestelde: gebruikers nemen hun "ChatGPT-gewoonten" mee naar Copilot, krijgen teleurstellende resultaten en concluderen dat de tool ‘tegenvalt’.
Die teleurstelling zegt meestal meer over de aanpak dan over Copilot zelf. Copilot is ontworpen om te werken vanuit bestaande werkcontext: documenten, e-mails, vergaderingen en afspraken die al onderdeel zijn van je dagelijkse praktijk. Wie Copilot benadert alsof het een leeg canvas is, zoals ChatGPT, stuurt het systeem verkeerd aan. Om Copilot effectief te gebruiken, moet je begrijpen dat prompten in Copilot niet simpelweg een variant is op prompten in ChatGPT, maar vraagt om een unieke manier van werken.
ChatGPT denkt met je mee, maar kent jouw werk niet
ChatGPT functioneert als een algemene denk- en schrijfassistent. Het heeft geen automatische toegang tot dossiers, cliëntinformatie of interne richtlijnen. Alles wat het gebruikt, moet expliciet door jou worden aangeleverd in de prompt of binnen de context van het gesprek beschikbaar zijn. Voor juristen betekent dit dat ChatGPT vooral geschikt is voor werkzaamheden buiten het dossier zelf, zoals het verkennen van juridische kaders, het structureren van argumenten of het herschrijven van teksten op basis van door jou geselecteerde input.
Die beperkte context dwingt tot precisie. Je moet duidelijk maken wat het doel van de vraag is, welke de rol er moet worden aangenomen en de randvoorwaarden waarbinnen het antwoord bruikbaar moet zijn. Dat kost tijd, maar levert ook controle op. Je bepaalt zelf welke informatie wordt gebruikt en voorkomt dat aannames worden gedaan op basis van onvolledige of ongewenste context. Juist daarom werkt ChatGPT in de praktijk goed als sparringpartner bij analyse, voorbereiding en reflectie.
Een goede ChatGPT-prompt lijkt daarmee op een korte briefing. Je schetst de opdracht, geeft relevante feiten of uitgangspunten mee en benoemt het gewenste eindresultaat. De kwaliteit van de output is direct afhankelijk van de kwaliteit van die instructie.
Voorbeeld ChatGPT-prompt
Je bent een advocaat arbeidsrecht. Analyseer de belangrijkste juridische aandachtspunten bij een beëindigingsovereenkomst wanneer sprake is van langdurige ziekte. Ga uit van Nederlands recht, benoem relevante wetsartikelen en jurisprudentielijnen en structureer het antwoord in duidelijke kopjes.
Copilot als verlengstuk van je dagelijkse praktijk
Copilot is geen losstaand creatief hulpmiddel dat je er af en toe bij pakt, maar een systeem dat meedraait in je dagelijkse praktijk. Het werkt met dezelfde documenten, e-mails en overleggen als jij en bouwt daar continu context uit op. Dat maakt Copilot fundamenteel anders dan ChatGPT en heeft directe gevolgen voor de manier waarop je ermee moet werken.
Waar een goede ChatGPT-prompt begint met uitleg en achtergrond, draait het bij Copilot vooral om sturing. Je begint niet bij het verhaal, maar bij de ingreep die je wilt laten uitvoeren op bestaand materiaal. Denk aan samenvatten, herstructureren, vergelijken of controleren. De nadruk ligt minder op formuleren en meer op richting geven.
Voor juristen betekent dit dat prompten in Copilot minder een creatieve schrijfoefening is en meer een vorm van werkregie. Je gebruikt Copilot om sneller overzicht te creëren in lopende dossiers, niet om opnieuw te beschrijven wat er al ligt. Wie dit onderscheid begrijpt, merkt dat Copilot vooral tot zijn recht komt bij concrete, doelgerichte taken. Het is daarbij cruciaal dat je Copilot expliciet vertelt waar het moet kijken en waarover je overzicht wilt. Dat kan een specifiek dossier zijn, een reeks e-mails, een overleg of de bijdrage van een bepaalde collega. De prompt zelf kan vervolgens kort blijven, omdat de waarde niet zit in uitgebreid formuleren, maar in het scherp afbakenen van de context.
Welke prompt werkt, hangt bovendien sterk af van de omgeving waarin je Copilot gebruikt. In een document stuur je op bewerking van de tekst die voor je ligt; in een chat stuur je op overzicht en samenhang over meerdere bronnen. Begrijpen waar Copilot zijn context vandaan haalt, is daarom net zo belangrijk als weten wat je vraagt.
De interface bepaalt je prompt
Binnen Copilot maakt de interface waarin je werkt een wezenlijk verschil. Dezelfde instructie kan in de ene omgeving goed functioneren en in een andere nauwelijks resultaat opleveren. Dat heeft alles te maken met de beschikbare context waarop Copilot kan terugvallen. Wie dat negeert, loopt het risico Copilot te overschatten of juist te onderschatten.
In Copilot Work Chat kun je sterk leunen op je directe werkcontext. Hier werken korte, taakgerichte opdrachten het best, bijvoorbeeld gericht op een recent document of een lopend dossier. Je hoeft niet steeds te herhalen waar het over gaat, omdat Copilot deze context vaak al kan afleiden uit recente activiteiten en samenwerkingen.
Voorbeeld prompt Copilot Work Chat
Geef een overzicht van de belangrijkste actiepunten uit de laatste twee Teams-overleggen over dossier X.
Welke documenten zijn de afgelopen week aangepast binnen dossier [naam dossier / cliënt] en door wie?
Maak op basis van de e-mails en notities van de afgelopen twee weken binnen dossier [naam dossier / cliënt] een conceptplanning voor de volgende processtappen.
Dit soort vragen werkt goed in Work Chat omdat Copilot hier gebruikmaakt van jouw bestaande werkcontext. Je vraagt niet om nieuwe inhoud, maar om overzicht, structuur en samenhang in informatie die al aanwezig is.
De Copilot Web Chat lijkt meer op ChatGPT. Er is geen toegang tot interne documenten, wel tot actuele webinformatie. Deze omgeving leent zich voor algemene juridische oriëntatie of het verkennen van ontwikkelingen, waarbij je iets meer context moet meegeven dan in Work Chat, maar nog steeds minder uitgebreid dan bij ChatGPT.
In de Microsoft 365-applicaties zoals Word, Outlook, Excel en Teams is Copilot volledig contextgedreven. Het document of de e-mail die openstaat vormt de input. Een effectieve prompt verwijst daarom direct naar dat specifieke bestand en benoemt concreet welke bewerking je verwacht, zoals herschrijven, samenvatten of structureren. Uitleg over de inhoud is hier vaak overbodig.
Voorbeeld prompt Copilot in Word of Outlook
Herschrijf deze e-mail aan de cliënt in een formelere toon en maak duidelijk welke vervolgstappen wij verwachten.
of:
Structureer dit memo opnieuw zodat de conclusie vooraan staat en de argumentatie daar logisch naartoe werkt.
Dit soort prompts werkt juist goed omdat Copilot de inhoud al kent en alleen richting nodig heeft.
Waarom dit verschil ertoe doet
Het onderscheid tussen ChatGPT en Copilot is niet alleen technisch, maar raakt direct aan hoe je als jurist werkt. Bij ChatGPT bepaal jij zelf de context: je kiest welke informatie je invoert en beoordeelt de output los van je dossiers. Bij Copilot is die context al aanwezig en werkt de tool met informatie uit je eigen werkomgeving. De kwaliteit van je prompts hangt daarom nauw samen met hoe goed je werk is georganiseerd en vastgelegd.
Effectief werken met Copilot vraagt minder om mooi geformuleerde prompts en meer om inzicht in je eigen informatiehuishouding. Wie begrijpt hoe Copilot zijn context opbouwt en benut, haalt er structureel meer waarde uit. Wie Copilot en ChatGPT op dezelfde manier aanspreekt, laat kansen liggen.
Slimmer werken met behulp van AI begint bij begrijpen welke rol een tool speelt in je dagelijkse praktijk. Werk je met beide tools, dan loont het om bewust te schakelen tussen die rollen. Gebruik ChatGPT als denkpartner buiten je dossiers en Copilot als versneller binnen je eigen werkomgeving.
Aan de slag
Wil je hier concreet mee aan de slag, dan is gerichte training geen overbodige luxe. Schrijf je in voor onze Legal Prompting cursus en leer hoe je taalmodellen, zoals ChatGPT, effectief inzet voor juridische analyse en voorbereiding.
Of volg onze cursus Microsoft Copilot voor juristen en ontdek hoe je Copilot binnen Microsoft 365 doelgericht gebruikt voor overzicht, regie en efficiënt werken in je dagelijkse praktijk.