Microsoft-Decision-1 is de postkamer van een AI-tool

Microsoft heeft op 9 oktober Microsoft-Decision-1 gepresenteerd. Microsoft-Decision-1 is een beslismodel: een AI-onderdeel dat bij een vraag met vaste antwoordmogelijkheden per mogelijkheid aangeeft hoe waarschijnlijk die juist is, zodat software zelf kan doorgaan of een medewerker kan inschakelen.

Je vindt het niet in Word, Outlook of Copilot, en je kunt het ook niet zelf openen. Het is een bouwsteen voor softwareontwikkelaars, die het in hun eigen programma's inbouwen. Zij nemen het af via Microsoft Foundry en OpenRouter, twee platforms waarop bedrijven AI-modellen kunnen huren. Hun software stuurt het model via een rechtstreekse verbinding tussen computers een vraag met een paar mogelijke antwoorden, en krijgt per antwoord een percentage terug. Als jurist kom je het dus alleen tegen als een leverancier van juridische software of je eigen IT-afdeling het in een tool heeft verwerkt. Ook dan zie je het niet, want het werkt op de achtergrond.

Een voorbeeld maakt duidelijk hoe dat uitpakt. Stel dat een juridische afdeling een tool gebruikt die vragen van collega's verdeelt over de juiste teams. Het beslismodel leest de vraag en kiest tussen arbeidsrecht, contracten en privacy. Is het 95 procent zeker, dan gaat de vraag direct naar het team. Is het 60 procent zeker, dan kijkt eerst een medewerker mee.

Hoe Microsoft-Decision-1 werkt

Taalmodellen zoals ChatGPT of Copilot schrijven tekst: een antwoord, een samenvatting, een conceptbrief. Een beslismodel schrijft niets. Het werkt als de postkamer van een grote organisatie. Er komt een brief binnen, de postkamer leest hem en legt hem in een van de vakjes die vooraf vastliggen. Nieuwe vakjes verzinnen kan de postkamer niet.

Volgens de modelkaart, de productbeschrijving die Microsoft bij het model publiceert, kan Microsoft-Decision-1 verschillende soorten vragen aan. Het beantwoordt ja/nee-vragen, kiest uit meerdere opties, geeft iets een cijfer op een schaal en toetst een antwoord van een ander AI-programma aan eisen die vooraf zijn opgesteld. Ontbreekt de informatie om te kiezen, dan kan het ook aangeven dat het iets niet kan vaststellen. Het model leest alleen tekst, dus geen afbeeldingen of geluid, en het vertelt niet waarom het een bepaalde keuze maakt.

Het percentage bij elke keuze is het belangrijkste onderdeel. Microsoft stelt dat die percentages betrouwbaar zijn afgesteld: als het model 90 procent zeker is, hoort het in ongeveer negen van de tien vergelijkbare gevallen gelijk te hebben. Daardoor kan de bouwer van een tool een grens instellen, waarboven de software het zelf afhandelt en waaronder een mens meekijkt.

Snelheid is het tweede verkoopargument. Een tool neemt soms tientallen kleine beslissingen achter elkaar, en elke beslissing kost tijd. Microsoft rekent in de aankondiging voor dat twintig beslissingen van elk een tiende seconde samen al twee seconden wachttijd opleveren. Een snel beslismodel houdt de tool daardoor vlot.

Waarvoor Microsoft het model bedoeld heeft

Microsoft noemt een lange reeks toepassingen. Een van de belangrijkste is het verdelen van werk over andere AI-modellen. Veel AI-tools gebruiken achter de schermen meerdere modellen: een snel en goedkoop model voor eenvoudige vragen, een zwaarder en duurder model voor lastige. Een beslismodel kan per vraag bepalen welk model die krijgt.

Een tweede toepassing is het controleren van AI-agents. Een AI-agent is software die zelfstandig handelingen uitvoert, zoals een formulier invullen, een bestand opslaan of een bestelling plaatsen. Voordat de agent een stap zet, kan een beslismodel beoordelen of die stap mag, opnieuw moet of aan een mens moet worden voorgelegd.

Daarnaast noemt Microsoft het beoordelen van antwoorden van andere AI-programma's, het sorteren en labelen van grote hoeveelheden tekst en het herkennen van schadelijke of misleidende verzoeken. Binnen Microsoft is het model al op die manier gebruikt. De gameafdeling Xbox liet het ruim 10.000 reacties van gamers uit enquêtes en sociale media indelen in vooraf bepaalde onderwerpen. Het team achter Copilot gebruikte het om de kwaliteit van antwoorden van de chatbot te beoordelen.

Waar Microsoft-Decision-1 vandaan komt en wat het kost

Microsoft bouwde het model niet helemaal zelf. Volgens de modelkaart is het een door Microsoft verder getrainde versie van Qwen3.5-9B, een vrij beschikbaar AI-model van het Chinese bedrijf Alibaba. Microsoft heeft aangekondigd later ook versies te maken op basis van zijn eigen modellen en die van OpenAI.

Ontwikkelaars betalen per hoeveelheid tekst die het model leest. Die hoeveelheid wordt uitgedrukt in tokens, de stukjes van ongeveer een woorddeel waarin AI-modellen tekst opknippen. De prijs is 0,042 dollar per miljoen tokens. Voor de antwoorden die het model teruggeeft, betaal je niets.

Wat Microsoft belooft en wat nog moet blijken

AI-bedrijven meten de kwaliteit van hun modellen met vaste testsets, te vergelijken met examens waarbij elk model dezelfde vragen krijgt. Microsoft meldt dat zijn model op 36 van zulke tests, samen bijna 150.000 vragen, het hoogst scoorde van alle vergeleken modellen, en dat het 35 keer sneller antwoordt dan GPT-6 Sol van OpenAI. Die tests heeft Microsoft zelf afgenomen. MarkTechPost wijst erop dat concurrent H2O.ai de snelheidsvergelijking betwist en dat onafhankelijke metingen nog ontbreken.

Volgens dezelfde bron werkt Microsoft het model bovendien doorlopend bij, terwijl het er voor de software die het gebruikt van buiten hetzelfde uitziet. In het beeld van de postkamer: de medewerker achter het loket kan wisselen zonder dat je het merkt.

Waar je als jurist een beslismodel tegenkomt

Bij TIL vinden we dit nieuws vooral interessant om wat het zichtbaar maakt. Een AI-tool lijkt van buiten één programma, maar bestaat vaak uit meerdere onderdelen met elk een eigen taak. Een beslismodel is het onderdeel dat de keuzes daartussen maakt. Gaat het op dat punt mis, dan helpt het beste taalmodel je weinig, want dat krijgt dan de verkeerde opdracht.

Beslismodellen zullen vooral opduiken in juridische software die werk verdeelt of controleert: tools die binnenkomende vragen of documenten sorteren, die bepalen welk AI-model een opdracht uitvoert, of die een AI-agent in toom houden. Wil je weten wat er in een tool zit, vraag het dan aan de leverancier. Zoals we schreven bij de lancering van Astra for Law, vertellen leveranciers lang niet altijd uit zichzelf welke AI-modellen er onder hun product draaien.