Starten met AI in tien stappen brengt je in tien weken van een eerste gesprek naar eigen werkafspraken
Starten met AI in tien stappen is een reeks van TIL voor juristen die nog moeten beginnen met AI-tools. In tien wekelijkse blogs leer je hoe een taalmodel werkt, waar het fout gaat, welke tool en welk account bij je werk passen en hoe je AI inzet voor samenvatten, onderzoek en schrijven. Elke stap eindigt met een oefening van een kwartier, zodat je dezelfde dag iets kunt doen met wat je hebt gelezen. Na tien weken heb je je eigen werkafspraken voor AI op papier staan. We starten volgende week!
Voor wie de reeks is bedoeld
De reeks is geschreven voor juristen in alle werkvelden: bedrijfsjuristen, overheidsjuristen, compliance officers, privacyjuristen, advocaten en notarissen. Je hebt juridische kennis genoeg; technische kennis veronderstellen we niet. Elk begrip dat je nodig hebt, leggen we uit in gewone taal.
Je herkent jezelf misschien in een van deze situaties. Je hebt nog nooit met een AI-tool gewerkt en weet niet waar je moet beginnen. Of je hebt een paar keer iets gevraagd aan ChatGPT, kreeg een antwoord dat goed klonk en weet niet goed hoe je moet beoordelen of het klopt. Of je wilt aan de slag, maar weet niet wat je er wel en niet in mag zetten. Veel juristen zitten in die positie, en vaak omdat ze niet weten wat ze niet weten. Daar begint de reeks.
Waarom juist nu beginnen
AI-tools zijn op de werkvloer al volop in gebruik, ook waar de organisatie er nog niets over heeft afgesproken. In een enquête onder ruim duizend Nederlandse werkenden zei een op de vijf zelf een AI-abonnement te betalen om het voor het werk te gebruiken, terwijl minder dan de helft aangaf dat de organisatie duidelijke AI-regels heeft. Wie zonder basiskennis begint, loopt het risico op verzonnen bronnen in een advies of op vertrouwelijke informatie in een tool die daar niet voor bedoeld is.
Daarnaast vraagt de AI-verordening van organisaties dat ze er werk van maken. Artikel 4 verplicht organisaties die AI gebruiken om maatregelen te nemen die de AI-geletterdheid van hun medewerkers ondersteunen. De Europese Commissie maakt in haar vragen en antwoorden over AI-geletterdheid duidelijk dat dit ook geldt voor organisaties waarvan medewerkers alleen een algemene tool als ChatGPT gebruiken. Zulke medewerkers moeten bijvoorbeeld weten dat een taalmodel antwoorden kan verzinnen. Een certificaat is volgens de Commissie niet nodig. Sinds de AI Omnibus, op 27 juli 2026 in werking getreden, schrijft de verordening ook geen vast niveau meer voor; de verplichting om maatregelen te nemen is gebleven. Eerder schreven we over AI-geletterdheid als juridische verplichting en praktische uitdaging. Deze reeks is de praktische kant: wat je als jurist zelf kunt leren en doen.
Hoe de reeks werkt
Elke week verschijnt er één blog op onze site. Daarin leggen we de begrippen uit die je voor die stap nodig hebt, geven we voorbeelden uit verschillende werkvelden en uitgeschreven voorbeeldprompts die je kunt overnemen, en sluiten we af met een oefening die ongeveer een kwartier kost. De voorbeelden gebruiken openbare bronnen, zoals wetgeving, openbare uitspraken en richtsnoeren, of algemene vragen zonder cliënt- of dossiergegevens. Zo kun je oefenen zonder vertrouwelijke informatie in een tool te zetten.
Wil je de stappen niet missen, schrijf je dan in voor de mailreeks. Je krijgt dan tien weken lang elke week één mail met de stap van die week en de oefening. Je kunt de blogs ook zelf volgen op de site, in je eigen tempo.
Je hebt voor de eerste stappen alleen een account bij een van de bekende chatbots nodig. Heeft je organisatie een AI-tool beschikbaar gesteld, gebruik dan die. Welk account geschikt is voor welke informatie, behandelen we in stap 3.
De tien stappen
Je eerste AI-gesprek. Je voert een gesprek over een leerstuk dat je goed kent en ziet direct waar een taalmodel sterk is en waar het de mist in gaat.
Fouten in antwoorden. Je leert waarom een taalmodel overtuigend fout kan zitten, hoe je fouten aan de voorkant beperkt en hoe je een antwoord snel controleert.
Gratis of betaald AI-account. Je leert wat er met je invoer gebeurt en waarom het verschil tussen een privé- en een zakelijk account voor juristen zwaarder weegt dan de prijs.
Welke AI-tool kies je. Je krijgt de vragen waarmee je zelf bepaalt welke tool past bij je werk en bij wat je organisatie al heeft.
ChatGPT, Claude en Copilot naast elkaar. Je vergelijkt de drie meest gebruikte tools op privacy, omgang met documenten, zoeken met bronnen en werken in Word en Outlook, en legt dezelfde opdracht aan twee ervan voor.
Prompttips. Je leert een opdracht zo op te bouwen dat je bruikbare antwoorden krijgt, met rol, context, opdracht en gewenste vorm.
Lange stukken laten samenvatten. Je laat een lang openbaar stuk samenvatten en controleert wat er is weggevallen.
Juridisch onderzoek met AI. Je gebruikt AI als startpunt voor onderzoek en werkt met bronnen die je zelf kunt nagaan.
Van leeg vel naar eerste opzet. Je laat AI een eerste opzet maken voor een notitie of modeltekst en herschrijft die tot jouw eigen tekst.
AI in je dagelijkse werk. Je legt op één A4 vast welke taken je met AI doet, met welke tool, wat je er nooit in zet en hoe je controleert.
Waarom wij met kleine wekelijkse stappen werken
Bij TIL zien we in trainingen dat juristen AI het snelst leren gebruiken als ze het op hun eigen vakgebied toepassen, in korte rondes, met tijd ertussen om het in de praktijk te proberen. Een middag vol uitleg levert veel inzicht op dat een week later grotendeels is weggezakt. Een kwartier per week, met een opdracht die je dezelfde dag uitvoert, beklijft beter, omdat je steeds voortbouwt op wat je zelf hebt ervaren.
Daarom begint de reeks bij het oordeel van de jurist zelf. In de eerste stap stel je een vraag over een onderwerp waarin je de fouten herkent. Dat oordeel heb je nodig bij elke volgende stap, en het is volgens ons de belangrijkste vaardigheid die AI-geletterdheid voor juristen vraagt. Wie weet hoe je een antwoord beoordeelt en wat je er niet in zet, kan ook met de tools van volgend jaar verantwoord aan de slag.