Het belangrijkste verschil tussen AI-accounts zit voor juristen in de afspraken over wat er met je gegevens gebeurt, en die scheidslijn loopt tussen privé en zakelijk. Bij de privéaccounts van de grote aanbieders kan wat je invoert worden gebruikt om hun modellen te trainen, ook als je ervoor betaalt, tenzij je dat in de instellingen uitzet. Zakelijke accounts die je organisatie afsluit, trainen standaard niet op je gegevens en komen met een verwerkersovereenkomst. Voor persoonsgegevens en vertrouwelijke informatie is zo'n zakelijk account een eerste voorwaarde, maar nog geen vrijbrief.
In deze stap leggen we uit wat de begrippen betekenen, wat de grote aanbieders op dit moment met je invoer doen, welke instellingen je zelf kunt aanpassen en welke vragen je aan je organisatie stelt. De informatie over aanbieders is gecontroleerd in oktober 2026. Aanbieders passen hun voorwaarden regelmatig aan, dus kijk bij twijfel op de pagina's waarnaar we linken.
Wat trainen op je invoer betekent
Een taalmodel wordt getraind op grote hoeveelheden tekst. Aanbieders gebruiken daarvoor ook gesprekken van gebruikers, om nieuwe versies van hun modellen te verbeteren. Wat je invoert, kan dan onderdeel worden van het materiaal waarop een volgend model leert. Dat is wat er bedoeld wordt met trainen op je invoer.
Daarbij horen een paar begrippen die je in de instellingen en voorwaarden tegenkomt. Opt-out betekent dat iets standaard aanstaat en dat jij het zelf moet uitzetten. De bewaartermijn is hoe lang de aanbieder je gesprekken bewaart, ook als ze niet voor training worden gebruikt. Een verwerkersovereenkomst is de overeenkomst die de AVG voorschrijft wanneer een aanbieder namens jouw organisatie persoonsgegevens verwerkt. Aanbieders noemen die vaak een Data Processing Addendum, afgekort DPA. Bij een privéaccount is de aanbieder in de regel zelf verantwoordelijk voor wat hij met je gegevens doet, en heb jij geen contract dat dat voor je organisatie regelt.
Wat de grote aanbieders doen met je invoer bij een privéaccount
ChatGPT van OpenAI. Voor de diensten voor particulieren, dus Free, Plus en Pro, kan OpenAI de inhoud van je gesprekken gebruiken om zijn modellen te trainen. Je zet dat uit in de instellingen onder Data controls, met de schakelaar Improve the model for everyone. Een tijdelijke chat wordt niet voor training gebruikt en verschijnt niet in je geschiedenis, maar wordt nog wel tot dertig dagen bewaard voor veiligheidscontroles.
Claude van Anthropic. Anthropic vraagt sinds het najaar van 2025 aan elke gebruiker van Free, Pro en Max een keuze over het gebruik van gesprekken voor training. Sta je het toe, dan bewaart Anthropic je gegevens tot vijf jaar; sta je het niet toe, dan geldt een bewaartermijn van dertig dagen. Je ziet en wijzigt je keuze bij de privacy-instellingen onder Model Improvement. Incognitogesprekken worden nooit voor training gebruikt.
Copilot van Microsoft met een persoonlijk Microsoft-account. De consumentenversie van Copilot heeft eigen privacy-instellingen, waaronder een schakelaar voor het trainen op tekst. Ook als je die uitzet, kan Microsoft je gegevens nog gebruiken voor algemene productverbetering en beveiliging.
Gemini van Google. Staat bij de consumentenversie de activiteitengeschiedenis aan, dan gebruikt Google gesprekken onder meer om AI-modellen te trainen. Gesprekken die door medewerkers van Google zijn beoordeeld, worden tot drie jaar bewaard.
Het patroon is bij alle vier hetzelfde. Een privéaccount, gratis of betaald, geeft de aanbieder ruimte om je invoer te gebruiken, en jij beperkt dat met instellingen. Wat een betaald abonnement vooral oplevert, zijn betere modellen, meer gebruik en extra functies. De afspraken over je gegevens veranderen er nauwelijks door.
Wat een zakelijk account anders maakt
Een zakelijk account sluit je organisatie af, met een eigen beheeromgeving en contractuele afspraken. De verschillen met een privéaccount zijn wezenlijk.
ChatGPT Business, Enterprise en Edu worden standaard niet gebruikt voor training, en organisaties kunnen een verwerkersovereenkomst afsluiten. Beheerders bepalen de bewaartermijn. Voor nieuwe Enterprise- en Edu-omgevingen kan OpenAI de gegevens in Europa opslaan, sinds januari 2026 ook met verwerking binnen Europa voor een deel van de klanten.
Voor Claude Team, Enterprise en de API geldt dat Anthropic volgens zijn zakelijke voorwaarden niet op klantinhoud traint, en de verwerkersovereenkomst is daar onderdeel van.
Wie bij Microsoft Copilot inlogt met een werkaccount van de organisatie, krijgt wat Microsoft enterprise data protection noemt. Prompts en antwoorden vallen dan onder de verwerkersovereenkomst van Microsoft, worden beschermd als e-mail en documenten in de organisatie en worden niet gebruikt om de onderliggende modellen te trainen. Microsoft ondersteunt daarbij zijn EU Data Boundary, met twee uitzonderingen: zoekopdrachten op het web via Bing en het gebruik van modellen van Anthropic binnen Copilot. Let op de naamgeving: Microsoft heeft Microsoft 365 Copilot Chat in 2026 omgedoopt tot Microsoft Copilot Chat. Of je met de zakelijke of de persoonlijke versie werkt, hangt af van het account waarmee je inlogt.
Gemini binnen Google Workspace gebruikt klantgegevens niet voor training zonder toestemming van de organisatie.
Persoonsgegevens en vertrouwelijke informatie
Een zakelijk account regelt de rol van de aanbieder. De vraag of jij bepaalde gegevens mag invoeren, beantwoordt het niet. Voor persoonsgegevens blijft de AVG gelden: je hebt een doel en een grondslag nodig, en bij grootschalig of gevoelig gebruik kan een DPIA nodig zijn. De Autoriteit Persoonsgegevens adviseert organisaties in haar hulpmiddel voor generatieve AI van juli 2026 om eerst na te gaan of je generatieve AI kunt inzetten zonder persoonsgegevens te verwerken.
Dat advies is niet theoretisch. De AP ontving in 2025 tientallen meldingen van datalekken door AI-gebruik, meer dan in 2024. Vaak ging het om medewerkers die op eigen initiatief gratis tools uitprobeerden. Bij de gemeente Eindhoven voerden medewerkers cv's en jeugdzorgdossiers in publieke chatbots in.
Voor vertrouwelijke informatie geldt hetzelfde. Een advocaat of notaris heeft een geheimhoudingsplicht, een overheidsjurist een ambtsgeheim, een bedrijfsjurist vaak geheimhoudingsafspraken met contractpartijen en een plicht om bedrijfsgeheimen te beschermen. Een zakelijk account met een verwerkersovereenkomst en zonder training op je invoer is de voorwaarde om vertrouwelijke stukken überhaupt te kunnen verwerken. Of het in jouw situatie toelaatbaar is, hangt daarnaast af van het beleid van je organisatie, van de beveiliging en van waar de gegevens worden opgeslagen en verwerkt. Voor advocaten heeft de NOvA de ondergrens in haar aanbevelingen over AI vastgelegd: geen vertrouwelijke gegevens in gratis tools.
Een privéaccount gebruiken voor je werk
Veel juristen werken met een eigen account omdat hun organisatie nog niets heeft geregeld. Uit een enquête van een IT-dienstverlener onder ruim duizend Nederlandse werkenden bleek dat een op de vijf zelf een AI-abonnement betaalt om het voor het werk te gebruiken, terwijl minder dan de helft zegt dat de organisatie duidelijke AI-regels heeft. De Rijksoverheid heeft dit voor ambtenaren in haar standpunt over generatieve AI afgedekt: gebruik onder consumentenvoorwaarden is niet toegestaan, omdat daarover geen afspraken met de aanbieder te maken zijn.
Ook buiten de overheid is de lijn voor ons helder. Een privéaccount is prima om te leren en te oefenen met openbare informatie, zoals in stap 1 en 2. Werkinformatie hoort er niet in, ook niet als je het trainen hebt uitgezet. Je organisatie heeft dan geen contract met de aanbieder, geen zicht op wat je invoert en geen mogelijkheid om een datalek te beheersen. Privéaccounts hebben bovendien steeds vaker functies die alleen nog in zakelijke omgevingen werken; zo schreven we eerder dat je een custom GPT niet meer kunt bouwen op een persoonlijk ChatGPT-account.
Wat je deze week regelt
Bij TIL zien we dat de vraag gratis of betaald juristen vaak op het verkeerde spoor zet. Wie een abonnement neemt en denkt daarmee veilig te zijn, zet sneller werkinformatie in een privéaccount dan iemand die weet dat de afspraken nauwelijks verschillen. Onze lezing: de keuze die ertoe doet, is die tussen een account waarover je organisatie afspraken heeft gemaakt en een account waarover niemand afspraken heeft gemaakt. Dat leidt tot vier concrete acties.
Stel eerst vast met welk account je werkt. Kijk bij het inloggen of je een persoonlijk e-mailadres of je werkaccount gebruikt. Bij Copilot is dat het verschil tussen de consumentenversie en de versie met enterprise data protection.
Pas daarna bij een privéaccount de instellingen aan. Zet in ChatGPT onder Data controls de schakelaar Improve the model for everyone uit. Controleer in Claude bij de privacy-instellingen welke keuze je bij Model Improvement hebt gemaakt. Gebruik voor losse vragen die je niet wilt bewaren de tijdelijke chat of de incognitomodus.
Zoek vervolgens uit wat je organisatie heeft geregeld. Vraag naar het AI-beleid en naar de tools die zijn goedgekeurd. Heeft je organisatie Microsoft 365, vraag dan of Copilot Chat met je werkaccount beschikbaar is.
Stel tot slot bij een zakelijke tool deze vragen aan IT of de leverancier, bijvoorbeeld in een korte mail:
Ik wil [naam tool] gebruiken voor mijn werk. Kun je mij laten weten of er een verwerkersovereenkomst is, of onze invoer wordt gebruikt om modellen te trainen, hoe lang gesprekken worden bewaard, waar de gegevens worden opgeslagen en verwerkt, en welke informatie ik er volgens ons beleid wel en niet in mag zetten?
Met de antwoorden weet je binnen welke grenzen je werkt. Geen antwoord is ook informatie: dan is de tool voor werkinformatie nog niet geschikt.
De oefening van deze week
Open de instellingen van het account waarmee je in stap 1 en 2 hebt gewerkt. Zoek de instelling voor training en de bewaartermijn op en schrijf op wat er nu staat. Pas de instellingen aan zoals hierboven beschreven. Stel daarna een algemene vraag in een tijdelijke chat of incognitogesprek en kijk wat er in je geschiedenis wel en niet zichtbaar blijft. Stuur tot slot de voorbeeldmail aan IT of je leidinggevende, ook als je denkt het antwoord al te kennen.
Volgende week in de reeks
In stap 4 gaat het over de keuze voor een tool. Het aanbod is groot, en welke tool past, hangt af van wat je wilt doen, met welke informatie je werkt en wat je organisatie al heeft. We geven je de vragen waarmee je die keuze zelf maakt.