De legaltech-bedrijven Saga en Epona kondigen een samenwerking aan. Saga biedt een AI-platform dat juristen ondersteunt bij analyse, kennismanagement en documentvergelijking. Epona levert een document- en e-mailmanagementsysteem (DMS) op basis van Microsoft 365, gericht op veilig en compliant dossierbeheer. Door hun krachten te bundelen willen ze AI-ondersteuning en documentbeheer dichter bij elkaar brengen. Deze koppeling kan leiden tot efficiëntere workflows en minder risico’s op fouten of datalekken. Voor juristen betekent het een stap naar slimmer, geïntegreerd en toekomstbestendig werken.

De financiële sector loopt een groeiend risico door zijn toenemende afhankelijkheid van een klein aantal niet-Europese IT-leveranciers. Dat stellen de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB) in een gezamenlijk rapport dat recent is gepubliceerd. De toezichthouders waarschuwen dat deze afhankelijkheid kan leiden tot concentratie- en systeemrisico’s, waardoor verstoringen bij één leverancier grote delen van de sector kunnen raken. Met dit rapport willen de AFM en DNB financiële instellingen aansporen hun digitale weerbaarheid verder te versterken en het belang benadrukken om op termijn te werken aan Europese digitale autonomie. 

De EU heeft in hoog tempo digitale wetgeving ingevoerd, zoals de AI Act, DSA, DMA, DGA en DA. Al deze verordeningen vragen om toezicht, maar het huidige stelsel is versnipperd en complex. In Nederland worden vooral de ACM en AP aangewezen als toezichthouders, vaak zonder duidelijke regie of coördinatie. Geursen en Kranenborg signaleren dit probleem in hun preadvies voor de Nederlandse Vereniging voor Wetgeving. Zij pleiten voor een centrale toezichtshub, bijvoorbeeld door het SDT structureel uit te bouwen. Alleen zo blijft toezicht op digitalisering effectief, overzichtelijk en juridisch houdbaar.

Uit internationaal onderzoek van ABBYY blijkt dat 31 procent van de organisaties het trainen van generatieve AI moeilijker vindt dan verwacht. Belangrijkste knelpunten zijn een gebrek aan deskundig personeel (29%), inefficiënte tools (18%) en foutieve AI-uitkomsten of “hallucinaties” (16%). De kern van de problemen ligt volgens experts bij slechte datakwaliteit en een gebrekkige aansluiting tussen generieke modellen en sectorspecifieke behoeften. Toch zegt 82 procent van de managers uiteindelijk tevreden te zijn over de resultaten na bijsturing en duidelijke doelstellingen. Succesvolle bedrijven werken met meetbare doelen en verbeteren hun data- en governance-structuren stap voor stap. Het rapport toont dat GenAI alleen rendeert bij goede data, context en realistische verwachtingen.

OpenAI heeft op 29 oktober 2025 stilletjes haar gebruiksbeleid aangepast: juridisch advies “dat een licentie vereist” mag alleen nog met betrokkenheid van een bevoegde professional. ChatGPT mag dus nog wel juridische uitleg geven, maar geen advies op maat. Deze nuance markeert een belangrijke grens in AI-gebruik binnen de advocatuur. Juristen moeten alert zijn op hun rol in AI-ondersteund advies: als eindverantwoordelijke én als waarborg van kwaliteit. De wijziging weerspiegelt ook bredere reguleringsdruk rond professionele dienstverlening door AI. Het is geen beperking van AI, maar een kans voor juridische professionals om zich juist sterker te positioneren.

Met de komst van zogeheten agentic browsers verandert de manier waarop we het web gebruiken fundamenteel. Waar een AI-assistent vroeger alleen tekst samenvatte, kunnen moderne varianten – zoals Brave’s Leo of Perplexity’s Comet – zelfstandig op internet handelen. Een gebruiker kan bijvoorbeeld vragen: “Boek een vlucht naar Londen volgende week vrijdag.” De AI voert die handeling vervolgens autonoom uit binnen de browser, met toegang tot ingelogde sessies en gevoelige gegevens. Deze autonomie maakt het werk van juristen, onderzoekers en kennisprofessionals efficiënter, maar brengt ook geheel nieuwe veiligheids- en privacyrisico’s met zich mee.

De AI Act verplicht EU-lidstaten om toezichthouders aan te wijzen voor handhaving van AI-regels. Toch heeft een groot deel dat in 2025 nog niet juridisch geregeld. Zonder officiële autoriteiten stokt het toezicht, de rechtsbescherming en markttoegang. Nationale keuzes lopen sterk uiteen, van centrale modellen tot gefragmenteerde sectorstructuren. De rol van privacytoezichthouders wordt niet overal erkend, wat fundamentele rechten onder druk zet. Voor juristen is het nu cruciaal om per land te weten wie bevoegd is en processen daarop aan te passen.

De Amsterdamse AI Agenda 2025–2026 vertaalt de eerder vastgestelde Visie op AI naar concrete stappen voor verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie. De gemeente richt zich op drie kernwaarden: mensgerichtheid, betrouwbaarheid en toekomstbestendigheid. AI wordt ingezet in de dienstverlening, de openbare ruimte en de interne organisatie, met projecten als ChatAmsterdam en Blurring as a Service. Daarnaast investeert Amsterdam in AI-geletterdheid van medewerkers en inwoners, om kennis en bewustzijn te vergroten. Duurzaamheid, ethiek en digitale onafhankelijkheid vormen vaste toetsingspunten. Zo bouwt de stad aan een toekomst waarin technologie in dienst staat van de mens, niet andersom.

De manier waarop we het internet gebruiken, verandert ingrijpend. Waar browsers ooit slechts een raam waren naar het web, ontwikkelen ze zich nu tot actieve assistenten die begrijpen wat je wilt doen en daar zelfstandig naar handelen. Deze nieuwe categorie, de zogenoemde agentic browsers, belooft het einde van het traditionele klikken en zoeken. In plaats van een hulpmiddel dat wacht op commando’s, wordt de browser een mede-werker die taken uitvoert, beslissingen voorbereidt en context begrijpt. Met de komst van ChatGPT Atlas, Arc, Opera Neon en de Copilot-modus in Microsoft Edge is het tijdperk van passief browsen voorbij. De browser wordt niet langer alleen een instrument, maar een digitale collega die meedenkt.