Inzichten
Zeno heeft internationale ambities
Zeno is een Rotterdamse legaltech-start-up die in korte tijd meer dan 1.200 juridische klanten aantrok met één geïntegreerd AI-platform voor het volledige advocatenwerkproces. De tool bundelt zoeken, analyseren, vertalen en contractreview, zodat kantoren niet langer meerdere AI-applicaties hoeven te gebruiken. Alle antwoorden zijn “geground” in een eigen juridische database met officiële bronnen, met sterke focus op veiligheid en Europese datahosting. Advocaten omarmen het systeem snel dankzij de intuïtieve werking en aanvullende trainingen. Het bedrijf groeit hard, telt inmiddels veertien medewerkers en haalde twee miljoen euro aan financiering op. Zeno heeft uitgesproken internationale ambities en bereidt uitbreiding naar het Engelse rechtsstelsel voor.
Critical Criteria for AI Impact Assessment: A Proposal, Applied on Current Standards
Standardisation processes for artificial intelligence (AI) governance and risk management are underway, including the International Organization for Standardization (ISO), the Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE), the US National Institute of Standards and Technology (NIST), and the European Committee for Standardization (CEN / CENELEC). These efforts aim to establish frameworks, methodologies, and metrics for evaluating, among others, the ethical and social impacts of AI technologies, considering different scopes and approaches.
Wolters Kluwer neemt leverancier van juridische AI-software Libra Technology GmbH over
Wolters Kluwer neemt het Berlijnse legaltech-bedrijf Libra over, dat de Libra AI-Assistant heeft ontwikkeld voor legal research, documentanalyse en drafting binnen een beveiligde omgeving. Met deze overname wil Wolters Kluwer zijn bestaande AI-oplossingen versterken en integreren met hoogwaardige juridische content. Libra onderscheidt zich door een workspace-aanpak waarin juridische databanken, documentreview, workflowondersteuning en integraties met Word en Outlook samenkomen. De startup, opgericht in 2023, bedient een snelgroeiende Europese klantenbasis en verwacht eind 2025 circa € 5 miljoen aan terugkerende omzet. De combinatie van Libra’s technologie en Wolters Kluwer’s content moet leiden tot een nieuwe standaard voor nauwkeurige, veilige en compliant juridische AI. De transactie wordt naar verwachting in november 2025 afgerond.
OpenAI lanceert ChatGPT 5.1
Is het je ooit opgevallen hoe een AI soms ófwel superslim is, ófwel prettig klinkt — maar zelden allebei? Met de introductie van GPT‑5.1 verandert dat. Deze nieuwste versie van OpenAI’s taalmodel maakt AI‑interactie niet alleen sneller en accurater, maar ook natuurlijker. En belangrijker nog: het laat zien dat AI juridisch relevanter wordt — niet door show, maar door echte verbetering.
Prompt van de Week: Schrijf een compliance-advies in plain language
Regelgeving zoals de Wwft of AI Act is vaak complex – maar jouw cliënten en collega’s hebben vooral behoefte aan helderheid. Deze prompt helpt je om ingewikkelde compliance-eisen te vertalen naar begrijpelijke, praktische taal. Gebruik het model als een schrijfcoach die je helpt de kern van de regel te vinden, de impact uit te leggen en concrete stappen te formuleren. Zo maak je van juridische naleving geen papieren verplichting, maar een verhaal dat iedereen in de organisatie begrijpt. Perfect voor compliance-afdelingen, juristen en beleidsadviseurs die helder en overtuigend willen communiceren.
Conceptwetsvoorstel naburig recht deepfakes van personen
Het concept-wetsvoorstel Wet naburig recht deepfakes van personen introduceert een nieuw recht waarmee iedere natuurlijke persoon kan bepalen of en hoe een deepfake van zijn of haar stem of uiterlijk mag worden gebruikt. Het recht geldt ook voor nabestaanden tot zeventig jaar na overlijden en is in beginsel niet overdraagbaar. Deepfakes zonder toestemming worden expliciet strafbaar. Het voorstel vult lacunes in het portretrecht, de AVG en de AI-verordening en verklaart bepalingen uit het auteurs- en filmauteursrecht van overeenkomstige toepassing. Burgers krijgen zo juridische zeggenschap over hun digitale representatie, waarmee Nederland een voortrekkersrol inneemt in AI-gerelateerde persoonlijkheidsbescherming.
Prompt-injecties vermomd als URL’s: nieuw risico voor AI-browsers
Onderzoekers van NeuralTrust ontdekten dat OpenAI’s Atlas-browser kwetsbaar is voor een nieuw type prompt-injectie, vermomd als een gewone URL. Kwaadwillenden kunnen een zogenaamd webadres zo manipuleren dat het net niet als geldige link wordt herkend. De browser ziet de invoer dan als natuurlijke taal en voert die uit als een opdracht van de gebruiker. Wie zo’n link kopieert of plakt, kan onbedoeld acties laten uitvoeren of data blootstellen. NeuralTrust adviseert daarom strengere invoercontroles en expliciete bevestigingen bij gevoelige handelingen. OpenAI heeft nog niet officieel gereageerd op het onderzoek.
Nieuwe AI-richtlijn voor EU-instellingen: dit verandert er
De EDPS heeft op 28 oktober 2025 een herziene richtlijn gepubliceerd over het gebruik van generatieve AI door EU-instellingen. De gids bevat duidelijke definities, een praktische compliance-checklist en uitleg over rollen, grondslagen en doelbinding. Het doel is om AI-toepassingen juridisch verantwoord te maken onder Verordening (EU) 2018/1725. Hoewel formeel bedoeld voor EU-organen, is de richtlijn ook relevant voor nationale overheden en bedrijfsjuristen. Ze helpt bij DPIA’s, inkoop en AI-governance. Juristen krijgen hiermee een concreet toetsingskader voor privacy in AI-projecten.
De wirwar van cloud-vereisten: hoe de EU het ongrijpbare probeert te grijpen
De afhankelijkheid van cloud diensten in de Europese Unie is in recente jaren enorm gestegen. Een wereld zonder de grote cloud dienstverleners is haast ondenkbaar geworden. Tegelijkertijd is de markt voor cloud dienstverlening grotendeels in handen van een klein aantal (niet-Europese) aanbieders. De EU stimuleert dan ook enerzijds de ontwikkeling van de Europese markt voor cloud, terwijl zij aan de andere kant het aanbieden en gebruiken van cloud diensten aan strenge normen onderwerpt. Dit laatste roept de vraag op of het Europees regelgevend kader het gewenste effect bereikt, of juist een onnodige remmende werking heeft op adoptie van cloud technologie waarmee de strategische ambities van de EU in gevaar komen.
Cloudsoevereiniteit krijgt tanden: Europa’s nieuwe meetlat voor autonomie
De Europese Commissie introduceert het Cloud Sovereignty Framework: een beoordelingskader voor cloudproviders op 8 soevereiniteitsdimensies. Het framework meet hoe juridisch, technisch en operationeel onafhankelijk een cloudoplossing werkelijk is. Aanbieders worden beoordeeld via SEAL-niveaus (0–4), van geen tot volledige EU-controle. Publieke aanbesteders kunnen het gebruiken als selectiecriterium voor digitale autonomie. Het raakt juridische thema’s als contracten, compliance, datatoegang en vendor lock-in. Kortom: cloudkeuzes zijn voortaan ook een juridische én geopolitieke afweging.