AI, vertrouwelijkheid en verschoningsrecht
Wat kan, wat niet en wat moet je regelen?
Kun je er live niet bij zijn, dan kijk je de opname terug tot een jaar na de uitzending.
Een rechter-commissaris besliste dat een ChatGPT-gesprek zijn bescherming verliest
Een extern AI-systeem, zoals OpenAI, waarvan ChatGPT een product is, slaat zowel de ingevoerde als gegenereerde informatie op en kan deze vervolgens gebruiken voor bijvoorbeeld het trainen van het AI-model. Het invoeren van (mogelijk) verschoningsgerechtigde informatie in ChatGPT, alsmede het laten genereren van een tekst die bestemd is voor een verschoningsgerechtigde, kan worden aangemerkt als het openbaar maken van dergelijke informatie. Hierdoor wordt de vertrouwelijkheid van deze informatie doorbroken.Rb. Rotterdam (RC) 12 juni 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:9319
Bij een filtering van inbeslaggenomen gegevens stuitten gerechtsjuristen op een gesprek waarin de beslagene met een prompt een tekst had laten opstellen voor haar advocaat. De rechter-commissaris stelde vast dat die tekst voor een verschoningsgerechtigde bestemd was, en oordeelde vervolgens dat de bescherming van art. 98 Sv was komen te vervallen.
De beslissing raakt iedere geheimhouder die met AI werkt, en iedere cliënt die dat doet. Zij rust op een feitelijke aanname over opslag en training die in het dossier nergens is vastgesteld, en op een kwalificatie zonder maatstaf. Wat er technisch met je gegevens gebeurt verschilt per afnamevorm, en dat verschil is juridisch bepalend.
In dit webinar ontleed je de beslissing stap voor stap, plaats je haar in de lijn van de Hoge Raad en het EHRM, en vertaal je haar naar wat je in je eigen praktijk moet regelen.
Drie stappen, en het punt waar ze gaan wringen
De dragende overweging bestaat uit drie schakels die elkaar dragen. Valt de eerste weg, dan houdt de rest geen stand.
Opslag en training
Een extern AI-systeem slaat invoer en uitvoer op en kan die gebruiken voor het trainen van het model.
Openbaarmaking
Het invoeren van verschoningsgerechtigde informatie kan daarom worden aangemerkt als openbaar maken.
Verlies van bescherming
Openbaarmaking doorbreekt de vertrouwelijkheid, waardoor de informatie haar vertrouwelijk karakter verliest.
Aanname zonder vaststelling
Stap 1 is een feitelijke aanname die nergens is onderzocht. Stap 2 is een kwalificatie zonder maatstaf. Stap 3 volgt pas als de eerste twee kloppen.
Na 75 minuten kun je dit
De bestemmingsvraag en de prijsgavevraag onderscheiden, en ze in de juiste volgorde beantwoorden.
Benoemen welke drie dingen over een AI-dienst vast moeten staan voordat je iets over vertrouwelijkheid kunt zeggen.
De vier verwerkingsregimes uit elkaar houden, van gratis account tot API met zero data retention.
Je eigen positie als geheimhouder duiden langs art. 11a Advocatenwet, gedragsregel 3 en art. 7:401 BW.
Een schriftelijke instructie voor je cliënt opstellen en een uitvraag doen bij je leverancier die je achteraf kunt verantwoorden.
Wat we behandelen
Van de beslissing zelf naar het recht dat erachter zit, de techniek die eronder ligt, je eigen tuchtrechtelijke positie en wat je morgen in je organisatie regelt.
De beslissing
Wat de rechter-commissaris besliste over een ChatGPT-gesprek van een verdachte, en op welke drie punten die redenering niet sluit.
Het verschoningsrecht
Wanneer materiaal onder de bescherming van art. 98 Sv valt, en wanneer die bescherming is verspeeld. Twee vragen met elk hun eigen maatstaf, in de verhouding tussen jou en justitie.
Wat er met je data gebeurt
Wat er technisch gebeurt bij een gratis account, een zakelijke tenant, een legal-AI-platform en een API. Waarom niet trainen iets anders is dan niet opslaan, en waarom pseudonimiseren je beroepsgeheim niet redt.
Je geheimhoudingsplicht
Dezelfde tool, een andere rechtsverhouding: die tussen jou en je cliënt, en tussen jou en de tuchtrechter. Wat de zorgplicht van je vraagt bij het kiezen van een tool, en wat de eerste tuchtzaak daarover leert.
Als er beslag wordt gelegd
Wie beslist of jouw materiaal beschermd is, of jij daarover wordt gehoord, en welke waarborgen daarbij gelden. Speelt ook buiten de strafpraktijk, bij een inval of een boekenonderzoek.
Handelingsperspectief
De schriftelijke instructie aan je cliënt, de uitvraag aan je leverancier en de vastlegging waarop je verdediging rust.
Waar de kring ophoudt, en welke drie vragen daarna gelden
Het juridische debat gaat over openbaarmaking. De feitelijke vraag is waar je gegevens heen gaan en wie erbij kan. Om die te beantwoorden trek je de datastroom uit elkaar: training, bewaring en toegang zijn drie verschillende dingen, die je ook los van elkaar moet nagaan.
Sleep het schema opzij om de rest te zien
Vier verwerkingsregimes, naar oplopende beheersing
De naam van het product zegt niets over wat er met je gegevens gebeurt. De schaal meet beheersing, niet kwaliteit: een duurder product is niet vanzelf een beheerster product.
Consumentenaccount
Geen verwerkersovereenkomst, instellingen liggen bij de gebruiker. Voor geheimhouderstukken ongeschikt.
Zakelijke tenant
Training standaard uitgesloten. Retentie, audit en eDiscovery volgen het beleid van de organisatie.
Legal-AI-platform
Training contractueel of architecturaal uitgesloten. Retentie verschilt per aanbieder. Bruikbaar na leveranciers- en ketentoets.
API met zero data retention
Geen opslag at rest bij de modelaanbieder. Je eigen logs blijven je eigen risico. Geschikt voor het zwaarste materiaal.
Vier dingen die je meteen kunt doen
Inventariseer
Welke AI-tools worden binnen je organisatie feitelijk gebruikt, en kan iemand die vraag beantwoorden?
Instrueer
Zet een schriftelijke instructie voor je cliënt in je intakebrief: wat hij wel en niet in een AI-tool zet, en wat hij er al in heeft gezet.
Vraag uit
In het webinar krijg je een uitvraag die je direct naar je leverancier kunt sturen. Bewaar het antwoord in je dossier.
Leg vast
Per tool: welke omgeving, met welk doel, welke gegevenscategorieën, welke bewaartermijn, wie toegang had, en op welke datum je de voorwaarden hebt geraadpleegd.
Voor iedereen met een geheimhoudingsplicht die AI gebruikt
Je hoeft geen strafrechtelijke praktijk te voeren om hier iets aan te hebben. De vragen over bestemming, prijsgave en beheersing spelen overal waar vertrouwelijke informatie een AI-omgeving in gaat. Voorkennis is niet nodig, wel handig als je weet welke AI-tools binnen je organisatie in omloop zijn.
Deelname en PO-punten
Er is één inschrijflink. Wil je het juridische PO-punt behalen, vermeld dat dan bij opmerkingen in het inschrijfformulier.
Schrijf je inmr. Joyce Boonstra
Joyce is voormalig advocaat en oprichter van The Innovative Lawyer. Haar expertise ligt op het gebied van het financieel-economisch strafrecht. Vanuit die hoek heeft ze in haar praktijk veel te maken gehad met het verschoningsrecht.
Ze schreef jarenlang de kroniek advocatuurlijk verschoningsrecht voor het Tijdschrift voor Tuchtrecht, en ze schreef ook een annotatie over de beslissing van de rechter-commissaris die aanleiding is voor dit webinar. De annotatie verschijnt binnenkort. Meld je aan voor het webinar en je ontvangt bericht zodra zij beschikbaar is.
Meld je aan voor het webinar
Je ontvangt de link naar de live-uitzending en naar de opname.
Schrijf je in