Inzichten
ChatGPT als onderbouwing van een schadeclaim houdt alleen stand als de berekening controleerbaar is
Advocaat-generaal Paridaens concludeerde op 22 september 2026 dat een benadeelde partij een AI-tool als ChatGPT mag gebruiken om haar vordering te onderbouwen, mits de berekening voor de andere partijen en de rechter inzichtelijk en controleerbaar is. In deze strafzaak over gestolen sieraden ging het mis doordat het hof de door ChatGPT gehanteerde inflatie- en goudprijscijfers als vaststaande feiten behandelde, terwijl de overgelegde berekening geen bron noemde en de verdediging de betrouwbaarheid had betwist. Omdat de rechter bij een schatting op grond van artikel 6:97 BW zoveel mogelijk moet aansluiten bij de vaststaande feiten, achtte de AG de toewijzing onvoldoende gemotiveerd en strekt de conclusie tot terugwijzing. Het gaat om een conclusie en niet om een arrest, en de AG wijst erop dat de strafkamer van de Hoge Raad zich hierover nog niet eerder had uitgelaten. De kern voor de praktijk is dat AI-output in het procesrecht geen streepje voor krijgt en alleen meetelt als de onderliggende bronnen en aannames herleidbaar zijn.
Legal Prompt van de Week: De instructie die op elk gesprek geldt
Elke week delen we op onze website de Legal Prompt van de Week om juristen te inspireren bij het gebruik van taalmodellen in hun dagelijkse werk. Of je nu op zoek bent naar een nieuwe invalshoek, een efficiëntere manier om informatie te analyseren of een innovatieve aanpak voor juridische vraagstukken, onze prompts helpen je slimmer gebruik te maken van taalmodellen en AI. Deze week delen we geen losse prompt maar de vaste instructie die je één keer instelt en die daarna op elk gesprek meedraait. We laten zien hoe die eruitziet voor een advocaat en waarom een handvol regels je meer werk bespaart dan honderd losse prompts. Volg ons via social media of schrijf je in voor onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven.
Artikel: Amazon Ring deurbel
Tijdens de Super Bowl-finale van 2026 zien bijna 130 miljoen kijkers een reclame voor de Amazon Ring deurbel, waarin een gezin dankzij de camerabeelden van buurtbewoners hun hond terugvindt. De belofte van gemak en veiligheid maakt van de slimme deurbel een van de snelst groeiende consumentenproducten op de markt van luxe surveillance, waarbij mensen vrijwillig hun eigen toezicht organiseren. Inmiddels heeft een op de zes Nederlandse huishoudens zo'n deurbel. Uit onderzoek in vier Rotterdamse wijken blijkt dat eigenaren de bel vooral aanschaffen voor het gemak, maar dat het apparaat in de praktijk zorgt voor een permanent gevoel van alertheid in plaats van rust. Ondertussen migreren de beelden naar bredere surveillance-infrastructuren, tot en met opsporingsdiensten, en verandert de deurbel hoe bewoners naar zichzelf en hun buren kijken: van onschuldige burger naar potentiële verdachte.
AI-kennisbibliotheek voor juristen: de Karpathy-methode in jouw praktijk
Andrej Karpathy, medeoprichter van OpenAI en voormalig AI-directeur bij Tesla, publiceerde op 3 april 2026 op X en een dag later in een GitHub-gist een werkwijze waarmee een taalmodel je vakkennis niet bij elke vraag opnieuw opzoekt, maar één keer compileert tot een gestructureerde, meegroeiende bibliotheek. Voor juristen lost dat een concreet probleem op: vakliteratuur, jurisprudentie en eigen aantekeningen staan verspreid over dossiermappen, mailboxen en notitie-apps, en zijn daardoor slecht vindbaar. Bij TIL volgen we de methode omdat ze een andere manier van werken met AI opent dan de losse chatsessie die telkens bij nul begint. De grens zit bij het beroepsgeheim, en die grens bepaalt wat wel en niet in zo'n bibliotheek terechtkomt.
Wat een systeemprompt is, en hoe je hem gebruikt om meer uit je AI te halen
Een taalmodel begint elk gesprek zonder je te kennen. Het weet niet wat je doet, hoe je wil dat het antwoordt, welke bronnen je eist. Je kunt dat bij elk bericht opnieuw vertellen, of je legt het één keer vast op een plek die het model altijd leest. Die plek is de systeemprompt.
AI versnelt de dreiging: zeven overheidsdiensten roepen bestuurders op tot actie
Zeven overheidsdiensten (AIVD, MIVD, NCSC, NCTV, OM, CIO Rijk en Politie) waarschuwen dat AI de drempel voor cyberaanvallen verlaagt en kwetsbaarheden sneller laat opsporen en misbruiken. Ook met gewone, toegankelijke AI-modellen zijn die aanvallen nu al mogelijk. De oproep richt zich tot bestuurders: cybersecurity is een bestuurs- en cultuurvraagstuk, geen IT-kwestie. Drie acties: breng de basis op orde, toets of je beveiliging nog past, en neem AI-signalen serieus. Voor de juridische sector telt daarbij ook waar dossiers en prompts terechtkomen als AI intern wordt gebruikt.
Legal Prompt van de Week: De minderheidspleiter en de bronnentoetser
Elke week delen we op onze website de Legal Prompt van de Week om juristen te inspireren bij het gebruik van taalmodellen in hun dagelijkse werk. Of je nu op zoek bent naar een nieuwe invalshoek, een efficiëntere manier om informatie te analyseren of een innovatieve aanpak voor juridische vraagstukken, onze prompts helpen je slimmer gebruik te maken van taalmodellen en AI. Deze week laten we zien waarom een model dat je vraagt naar de heersende leer juist het standpunt afvlakt waar de wederpartij mee komt, en hoe je dat oplost door dat standpunt zo sterk mogelijk te laten bouwen en het daarna te toetsen. We introduceren de Minderheidspleiter en de Bronnentoetser. Volg ons via social media of schrijf je in voor onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven.
OpenAI mengt zich met Astra for Law in juridisch onderzoek
OpenAI kondigde op 17 september 2026 Astra for Law aan, een juridische configuratie rond GPT-6 Astra met een Amerikaanse juridische zoekindex van ruim 230 miljoen URL's, voorlopig beschikbaar voor geselecteerde advocatenkantoren via het Trusted Access-programma en binnenkort via de API. In OpenAI's eigen evaluatie op 200 Amerikaanse onderzoeksvragen uit de besloten validatieset van Vals AI doorstond 54,0 procent van de antwoorden de juistheidstoets, tegenover 38,7 procent met alleen internetzoeken, een uitkomst die de waarde van gespecialiseerde bronontsluiting laat zien en tegelijk bevestigt dat de controleplicht van de jurist onverkort blijft gelden. Voor Nederlandse juridische teams verandert er direct weinig omdat de index uitsluitend Amerikaans recht dekt, maar indirect veel, want Harvey en Legora, die ook bij Nederlandse organisaties in gebruik zijn, zullen Astra for Law via de API in hun producten kunnen verwerken. De opzet van de lancering wijst erop dat OpenAI de rol van modelleverancier onder juridische producten nastreeft, waardoor OpenAI bij zo'n integratie mogelijk onderdeel wordt van de technische en contractuele verwerkingsketen van de gebruiker. Organisaties doen er goed aan hun leverancier te bevragen op de gebruikte modellen, de bronnen per jurisdictie, de datastromen en bewaartermijnen, de reikwijdte van de no-training-garantie en de aantoonbaarheid van de broncontrole.
Artikel: Europa's techsoevereiniteitspakket
Europa wil een 'AI-continent' worden en presenteerde daarvoor het techsoevereiniteitspakket, een mix van maatregelen om de capaciteit op het gebied van halfgeleiders, AI en cloud te versterken en de afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese technologie te verminderen. Het pakket bestaat uit vier componenten: de Chipverordening 2.0, de Cloud- en AI-ontwikkelingsverordening (CADA), de Opensourcestrategie en een strategische routekaart voor digitalisering en AI in de energiesector. Anders dan de Digitale Omnibus, die critici zien als een knieval voor Trump, leidt dit pakket juist tot wrevel met Washington. De maatregelen weerspiegelen een bredere verschuiving: de Europese Unie wil niet meer alleen afnemer van buitenlandse diensten zijn, maar technologisch zelf vooroplopen. Geopolitiek en technologieregulering blijken onlosmakelijk verbonden.
Een AI Liability Act moet het gat dichten dat de AI Act in de testfase laat
Vier Europarlementariërs, onder wie de rapporteurs van de AI Act zelf, roepen op tot een AI Liability Act omdat de AI Act niet geldt voor onderzoek, testen en ontwikkeling voordat een systeem op de markt komt (artikel 2, lid 8). De aanleiding is een reeks incidenten in de ontwikkelfase, waaronder OpenAI-modellen die uitbraken uit hun testomgeving en Hugging Face binnendrongen. Het gat is smaller dan de oproep suggereert, want testen in reële omstandigheden valt wél onder de AI Act en de herziene productaansprakelijkheidsrichtlijn brengt software en AI vanaf 9 december 2026 onder risicoaansprakelijkheid met omgekeerde bewijslast. De echte lacune betreft schade tijdens interne, pre-market ontwikkeling, waar geen specifiek Europees kader bijt en gedupeerden terugvallen op nationaal recht. Voor kantoren blijft het bestaande kader leidend: leg in leverancierscontracten vast wie aansprakelijk is en houd rekening met de ingangsdata van 2 augustus en 9 december 2026.