Het Claude-watermerk levert voorlopig geen bewijs dat een tekst door AI is gemaakt

Anthropic zet sinds augustus 2026 een onzichtbaar merkteken in alles wat Claude schrijft, zo maakte het bedrijf bekend. Elk nieuw model vanaf 2 augustus 2026 doet dat vanaf de lancering, oudere modellen krijgen het er later bij. Dat staat in het helpcentrum van Claude.

Toch kun je vandaag niet zelf nakijken of een tekst met Claude is gemaakt. Het merkteken zit er wel in, maar alleen Anthropic kan het lezen. De dienst waarmee anderen dat straks ook kunnen, is aangekondigd en bestaat nog niet.

Hoe het Claude-watermerk werkt‍ ‍

Een taalmodel kiest zijn woorden één voor één. Bij elk woord zijn er meestal meerdere prima opties. Welke het wordt, laat het model deels aan toeval over.‍ ‍

Anthropic heeft dat toeval vervangen door een vaste rekenregel die alleen zij kennen. Daardoor kiest Claude net iets vaker bepaalde woorden dan je op basis van puur toeval zou verwachten. In één zin merk je daar niets van. Over een paar honderd woorden ontstaat een voorkeurspatroon dat je kunt terugrekenen als je de rekenregel hebt. Het werkt zoals een dobbelsteen die heel licht verzwaard is: aan één worp zie je niets, na duizend worpen valt het op. De techniek is een variant op SynthID-Text, een methode van Google DeepMind, meldt BleepingComputer.

Er zitten dus geen verborgen tekens in de tekst. Kopiëren, plakken en opslaan als kaal tekstbestand verandert er niets aan. Zoeken naar vreemde spaties of afwijkende tekens levert niets op.

Waar weinig te kiezen valt, valt ook weinig te merken. Bij code moet de uitkomst exact kloppen, dus daar zit geen watermerk in. Bij feiten en cijfers ligt de formulering grotendeels vast, dus blijft het signaal zwak. Bij korte stukjes tekst is er te weinig materiaal om iets te meten. En wie een tekst grondig herschrijft, wist het patroon uit. Vertalingen krijgen juist een sterk watermerk, omdat Claude daarbij elk woord zelf kiest.

Wat je vandaag zelf wel kunt controleren

Bij afbeeldingen ligt het anders. Aan bestanden in de formaten png, jpg en svg hangt Claude een digitaal herkomstlabel. Dat label heet Content Credentials, gebouwd op de C2PA-standaard. Je kunt het zien als een verzegeld kaartje dat onzichtbaar met het bestand meereist en vertelt dat het met Claude is gemaakt of bewerkt. Verzegeld betekent hier dat je kunt controleren of er later aan is gerommeld.

Uitlezen kost een halve minuut. Ga naar de Verify-tool van het Content Authenticity Initiative, sleep het bestand in het venster en je ziet wie het kaartje heeft ondertekend en wat er met het bestand is gebeurd. Achter die standaard zit een samenwerkingsverband van onder meer Microsoft, Adobe, Google, OpenAI en de BBC.

Het kaartje is wel makkelijk kwijt te raken. Maak je een schermafdruk, dan verdwijnt het. Bewerk je de afbeelding in een ander programma, dan meestal ook. Veel sociale netwerken gooien het weg zodra je uploadt. En Word-bestanden en pdf's krijgen het sowieso niet. Vind je niets, dan weet je dus nog steeds niets.

AI-detectors geven geen uitsluitsel

Er bestaan diensten die op basis van de schrijfstijl een percentage plakken op de kans dat AI de tekst schreef. Die schatting is makkelijk om zeep te helpen. Laat je een AI-tekst door een tweede model herschrijven, dan zakt de score van uiteenlopende detectors gemiddeld met bijna 88 procent, blijkt uit onderzoek naar dit soort omzeiling. Omgekeerd krijgt iemand die strak en voorspelbaar schrijft juist ten onrechte een hoge score.

Er speelt nog iets. Een processtuk of e-mail van de wederpartij in zo'n dienst plakken betekent dat je vertrouwelijke informatie naar een externe partij stuurt. Dat is een zelfstandig probleem, ongeacht wat er uit de meter komt.

Het watermerk vult jouw eigen transparantieplicht niet in

Bij TIL zien we het watermerk vooral als een nalevingsinstrument van de aanbieder onder artikel 50 AI Act. Als bewijsmiddel voor de ontvanger van een tekst is het niet bedoeld en niet bruikbaar.

De AI Act verdeelt de taken. De aanbieder van het model moet zijn output markeren op een manier die software kan lezen. Wie het model gebruikt, moet zelf een zichtbare mededeling plaatsen bij deepfakes en bij AI-teksten over zaken van algemeen belang. De definitieve richtsnoeren bij artikel 50 zijn daar duidelijk over: je mag je als gebruiker niet beroepen op de markering van de aanbieder, juist omdat mensen die niet kunnen zien. Dat schrijft IT en Recht over de negen belangrijkste wijzigingen.

Er is wel een uitweg voor redactionele teksten. Controleert een mens de tekst op feitelijke juistheid en neemt die persoon er de verantwoordelijkheid voor, dan vervalt de mededelingsplicht voor die categorie. De transparantieverplichtingen gelden vanaf 2 augustus 2026, met 2 december 2026 voor generatieve systemen die daarvoor al op de markt waren. Hoe die plicht uitpakt voor kantoren die zelf AI inzetten, behandelden we eerder.

Wat een organisatie nu kan vastleggen

Leg in je AI-beleid vast wie de inhoudelijke verantwoordelijkheid draagt voor teksten die met AI tot stand komen. Die aanwijzing is straks het verschil tussen een mededelingsplicht en een gedocumenteerde uitzondering. Ze werkt alleen als de controle echt plaatsvindt en ergens wordt bijgehouden.

Zet een zichtbare mededeling onder publicaties waar artikel 50 daarom vraagt, en beschrijf in je beleid om welke publicaties het gaat. Voor de meeste kantoorcommunicatie is één standaardzin onderaan genoeg.

Twijfel je over een stuk van een ander, dan is techniek voorlopig de verkeerde route. De weg loopt via het proces: om opheldering vragen en zo nodig de rechter laten beslissen. Een kantonrechter in Oost-Brabant droeg een advocaat op om binnen zes weken schriftelijk uitleg te geven over vermeend AI-gebruik in zijn stukken, zonder ook maar één detectietool aan te raken.

Bespreek tot slot met je leveranciers wat er gebeurt zodra de detectiedienst van Anthropic er wel is. Die komt er voor externe softwarebouwers, aldus The Decoder, en geeft een waarschijnlijkheid terug, geen vaststelling. Wil je die uitkomst straks in een procedure of in een intern onderzoek gebruiken, bedenk dan nu al welk gewicht je eraan kunt hangen.