Inzichten
EU verplicht AI-bedrijven tot openheid over trainingsdata
Op 24 juli 2025 publiceerde de Europese Commissie een verplicht template waarmee aanbieders van general-purpose AI-modellen moeten aangeven welke trainingsdata zij hebben gebruikt. Deze maatregel, gebaseerd op artikel 53(1)(d) van de AI Act, geldt voor alle aanbieders op de EU-markt, inclusief open-source modellen. Het doel is meer transparantie, zodat rechthebbenden hun rechten kunnen uitoefenen. De samenvatting moet algemene informatie bevatten over databronnen, domeinnamen, verwerkingsmaatregelen en herkomst van de data. Bedrijfsgevoelige informatie wordt beschermd, maar relevante rechten krijgen voorrang. De AI Office handhaaft deze verplichting vanaf augustus 2026. Niet-naleving kan leiden tot boetes tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde omzet. Deze verplichting kan ook internationaal juridische gevolgen hebben.
Van datacenters tot ‘neutrale’ AI: dit staat er in hetAI Action Plan van Trump
Het AI Action Plan van president Trump, gepubliceerd op 23 juli 2025, bevat ruim 90 maatregelen verdeeld over drie pijlers: innovatie, infrastructuur en internationale veiligheid. De VS kiest voor versnelling van AI-ontwikkeling, met nadruk op deregulering en economische groei. Milieuwetgeving wordt versoepeld voor datacenterbouw op federale gronden. Staten met strikte AI-regels kunnen federale steun mislopen. Exportcontrole op AI-chips wordt aangescherpt, inclusief locatieverificatie en toepassing van de FDPR. Alleen ‘ideologisch neutrale’ AI komt in aanmerking voor federale inkoop. Open-source AI wordt actief ondersteund als geopolitiek instrument. Voor juristen betekent dit fundamentele verschuivingen in technologie-, contract- en veiligheidsrecht.
AP: Emoties herkennen met AI ‘dubieus en risicovol’
Steeds vaker gebruiken organisaties artificiële intelligentie (AI) om emoties bij mensen te herkennen. Emotieherkenning gaat echter uit van omstreden aannames over emoties en de meetbaarheid daarvan. Als het toch wordt ingezet, brengt dit risico’s en ethische vragen met zich mee. Dat concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) in de nieuwe Rapportage AI & Algoritmes Nederland (RAN).
ChatGPT as a Possible Amicus Curiae: A Case Study of Indian Courts’ Use of Large Language Model Tools
In the case of Jaswinder Singh, the Punjab and Haryana High Court was dealing with the question of bail application moved by the petitioner, who was being tried for committal of murder via cruelty. The core question before the Court of Law was whether bail should be granted in such a case. It is normal jurisprudence in India that ‘bail is a general rule and jail is an exception’.
AP: Algoritmeregistratie in Nederland moet beter
De Autoriteit Persoonsgegevens constateert dat overheden en organisaties nog te weinig algoritmes registreren, ondanks het belang voor transparantie en grondrechten. Slechts een beperkt aantal publieke instellingen heeft hun algoritmes opgenomen in het Algoritmeregister; grondrechtenbeoordelingen ontbreken vrijwel volledig. De AP pleit daarom voor een wettelijke registratieplicht voor overheden en stimuleert ook andere sectoren tot actie. Registratie maakt risico’s zoals discriminatie en privacyschending inzichtelijk en beheersbaar. De AP publiceert handvatten om organisaties hierbij te ondersteunen en benadrukt dat registratie ook buiten de Europese AI-verordening noodzakelijk blijft.
Publicatie rapport "Generative AI and Copyright" (Europees Parlement): 5 kernbevindingen over risico’s voor het EU-auteursrecht
Het Europees Parlement publiceerde recent het rapport Generative AI and Copyright, waarin vijf juridische kernbevindingen worden gepresenteerd. De TDM-uitzondering blijkt ongeschikt voor AI-training, en volledig machinaal gegenereerde werken behoren tot het publieke domein. Het rapport pleit voor een wettelijk vergoedingsmechanisme om de kloof tussen makers en AI-ontwikkelaars te overbruggen. Ook wordt gewezen op versnipperde regelgeving en het risico op juridische onzekerheid en culturele verarming. Hervorming van het EU-auteursrecht is volgens het rapport dringend noodzakelijk.
AI and Competition Policy: Balancing Innovation and Market Regulation
Artificial Intelligence (AI) is emerging as the next frontier in competition policy after two decades of debate around platforms, data control, and conventional algorithms In July 2024, competition agencies from the EU, UK, and US issued a Joint Statement affirming their vigilance regarding AI, particularly generative AI (genAI)—which generates text, images, and data in response to prompts.
Een stap dichterbij AI-fabriek in Groningen
Een consortium onder leiding van Stichting Nederlandse AI-fabriek heeft een voorstel ingediend voor een nationale AI-fabriek in Groningen. De fabriek moet een supercomputer en kenniscentrum huisvesten voor de ontwikkeling van geavanceerde AI-toepassingen. Zowel regio als Rijk hebben in totaal circa 130 miljoen euro toegezegd, onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring. Bij Europese cofinanciering kan de totale investering oplopen tot 200 miljoen euro. De fabriek richt zich op AI-innovaties in sectoren zoals defensie, zorg, energie en landbouw.
Chain-of-Feedback: van frustratie naar precisie in AI-gesprekken
Veel AI-gebruikers raken verstrikt in ineffectieve feedbackloops door steeds te vragen: “probeer het nog eens”. De techniek Chain-of-Feedback biedt een beter alternatief door AI stapsgewijs te begeleiden met specifieke, inhoudelijke correcties. Dit voorkomt fouten en leidt tot betere, productievere antwoorden. Juristen kunnen deze methode inzetten voor o.a. tekstredactie, risicoanalyses en argumentaties. Onderzoek toont aan dat gerichte feedback AI-prestaties aanzienlijk verbetert.
AI-schaamte op de werkvloer – een onzichtbare rem op innovatie
We bevinden ons midden in een stille revolutie. Niet eentje met tromgeroffel of grootse statements op de werkvloer, maar een die zich voltrekt in de marge – in sluimerstand, op privéapparaten, na werktijd of met een incognitotabblad open. Artificial Intelligence (AI) is alomtegenwoordig, en toch wordt er op de werkvloer opvallend weinig over gesproken. Dat is geen toeval. AI-gebruik op het werk is omgeven door een zekere schaamte.