Artikel 4 van de AI Act verplicht sinds februari 2025 dat iedereen die AI inzet beschikt over een passend niveau van AI-geletterdheid. Geen aanbeveling, een verplichting. Toch hebben de meeste kantoren hier nog niets mee gedaan. Vanaf 2026 vraagt de deken ernaar. In onze nieuwste blog leggen we uit wat AI-geletterdheid concreet inhoudt en waarom "we hebben er nog niet naar gekeken" geen houdbaar antwoord meer is.

ChatGPT en Claude zijn beide geschikt om AI-assistenten te bouwen, maar ze werken fundamenteel anders. ChatGPT is flexibel en vergevingsgezind met instructies; Claude leest ze als een specificatiedocument en doet precies wat er staat. ChatGPT biedt Custom GPT's met een visuele builder en @-workflow voor samenwerking; Claude biedt Projects met een groter contextvenster en strengere instructieopvolging. De keuze is niet of/of: de meeste professionals gebruiken beide, elk voor het type werk waar het het beste in is.

De regels voor AI in de advocatuur zijn er al. De NOvA, de AP en de AI Act stellen concrete eisen aan hoe jouw kantoor AI inzet. Maar de meeste kantoren hebben nog geen beleid. Met onze gratis AI-beleidsscan weet je in 5 minuten waar je staat, op drie kaders, met een rapport op maat. Geen theorie, maar concrete bevindingen en prioriteiten voor jouw kantoor.

Het traditionele piramidemodel van advocatenkantoren, waarin juniors leren door routinewerk, staat onder druk nu AI taken als documentreview en juridisch onderzoek overneemt. Onderzoek van Wolters Kluwer en de International Bar Association waarschuwt dat het schrappen van juniors het toekomstige reservoir aan senior experts ondermijnt. Tegelijk biedt AI kansen: jonge juristen kunnen eerder werken aan casestrategie, clientinteractie en onderhandeling. In-house juridische afdelingen verdubbelden hun AI-adoptie in een jaar, waardoor de machtsbalans met externe kantoren verschuift. Ontdek welke vijf vaardigheden je als jonge jurist nu moet ontwikkelen om je carriere toekomstbestendig te maken.

De Belgische Raad van State oordeelde in arrest nr. 265.712 dat artificiële intelligentie de expertise van juridische professionals niet kan vervangen. Kwetsbare rechtzoekenden die zonder juridische bijstand procederen, lopen het risico op verkeerde procedures en afgewezen vorderingen. Ook het Grondwettelijk Hof en het hof van beroep te Gent waarschuwden al voor de risico's van onzorgvuldig AI-gebruik in juridische procedures. AI is een krachtig hulpmiddel, maar alleen effectief in combinatie met menselijke kennis en ervaring. Juridische bijstand blijft een onmisbare pijler van de rechtsstaat, ook in het AI-tijdperk.

Rechtfabriek is de eerste AI-first juridische dienstverlener in Nederland. Met een team van AI-agents en menselijke supervisors biedt het betaalbare juridische hulp bij kantonzaken, van sommaties tot dagvaardingen. De aanpak roept vragen op over autonomie van AI, aansprakelijkheid en dataverwerking. Voor advocatenkantoren is dit een wake-up call: de markt voor eenvoudige juridische geschillen verandert snel. Wie zelf AI inzet met de juiste waarborgen, heeft een voorsprong op nieuwe toetreders.

Onderzoek laat zien dat AI de productiviteit kan verhogen terwijl het werkplezier keldert, omdat het precies die taken overneemt waar mensen hun identiteit aan ontlenen. Weerstand tegen AI is daarom vaak geen onwil maar een signaal. Ondertussen leunen steeds meer professionals op AI voor vaardigheden die ze zelf niet meer beheersen. De oplossing: betrek medewerkers vooraf bij de keuze welke taken je automatiseert en welke je bewust bij mensen laat. Begin bij het team, niet bij de tool.