Een consortium onder leiding van Stichting Nederlandse AI-fabriek heeft een voorstel ingediend voor een nationale AI-fabriek in Groningen. De fabriek moet een supercomputer en kenniscentrum huisvesten voor de ontwikkeling van geavanceerde AI-toepassingen. Zowel regio als Rijk hebben in totaal circa 130 miljoen euro toegezegd, onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring. Bij Europese cofinanciering kan de totale investering oplopen tot 200 miljoen euro. De fabriek richt zich op AI-innovaties in sectoren zoals defensie, zorg, energie en landbouw.

Veel AI-gebruikers raken verstrikt in ineffectieve feedbackloops door steeds te vragen: “probeer het nog eens”. De techniek Chain-of-Feedback biedt een beter alternatief door AI stapsgewijs te begeleiden met specifieke, inhoudelijke correcties. Dit voorkomt fouten en leidt tot betere, productievere antwoorden. Juristen kunnen deze methode inzetten voor o.a. tekstredactie, risicoanalyses en argumentaties. Onderzoek toont aan dat gerichte feedback AI-prestaties aanzienlijk verbetert.

We bevinden ons midden in een stille revolutie. Niet eentje met tromgeroffel of grootse statements op de werkvloer, maar een die zich voltrekt in de marge – in sluimerstand, op privéapparaten, na werktijd of met een incognitotabblad open. Artificial Intelligence (AI) is alomtegenwoordig, en toch wordt er op de werkvloer opvallend weinig over gesproken. Dat is geen toeval. AI-gebruik op het werk is omgeven door een zekere schaamte.

De Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) 2025 beschrijft hoe overheden als één digitale overheid samenwerken aan zes prioriteiten: cloud, data, AI, burgergerichte dienstverlening, digitale weerbaarheid en digitaal vakmanschap. Juridisch professionals krijgen een centrale rol bij het implementeren van verplichte standaarden, het waarborgen van privacy en het begeleiden van AI-gebruik. AI wordt ingezet onder centrale regie, met nadruk op transparantie, juridische toetsing en publieke waarden. Juristen moeten bijdragen aan het ontwikkelen van kaders zoals algoritmenbeleid en federatieve datastelsels. Digitale vaardigheden en kennis van data en AI worden essentieel onderdeel van juridisch werk. De strategie beëindigt vrijblijvendheid en vraagt om juridische borging in alle digitale processen.

Artificial Intelligence is niet meer weg te denken uit het bedrijfsleven, en dat geldt ook de accountancy. Automatische factuurverwerking, geautomatiseerde jaarrekeninganalyses en vastgoedwaarderingen op basis van machine learning – AI-systemen nemen steeds vaker kritieke onderdelen van het werk van accountants over. Maar met deze mogelijkheden komen ook nieuwe verantwoordelijkheden. De NBA (Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants) speelt hierop in met de publicatie van de leidraad AI in Control – een praktisch en tegelijk strategisch document dat accountants helpt om AI op verantwoorde wijze te beheersen.

AI-tools zoals ChatGPT of Claude worden steeds vaker ingezet in de juridische praktijk. Juristen gebruiken ze voor het herschrijven van teksten, het analyseren van contracten of het brainstormen over standpunten. Maar met die opkomst komt ook een fundamentele zorg: hoe veilig is het eigenlijk om gevoelige informatie aan een AI toe te vertrouwen? Het korte antwoord: op dit moment zijn die risico’s reëel. Veel AI-systemen verwerken informatie op een manier die technisch gezien tóch toegang kan geven aan de aanbieder of anderen. Maar er is een oplossing in opkomst die dat fundamenteel verandert: Confidential Inference.

Je herkent het vast: een vraagstuk dat zó complex is dat zelfs het opdelen ervan een uitdaging vormt. Denk aan het beoordelen van de juridische risico’s van een grensoverschrijdende datatransfer, het afwegen van investeringen in AI-tools binnen je kantoor, of het analyseren van een contract met tientallen bepalingen en uitzonderingen. Waar begin je? Precies voor dit soort situaties is een nieuwe techniek ontworpen: Atom-of-Thoughts (AoT).

De Rechtbank Den Haag heeft zich recent uitgesproken over een zaak waarin transparantie over algoritmegebruik door de overheid botste met het belang van effectief toezicht. In deze procedure stond centraal of de Belastingdienst verplicht is inzicht te geven in de werking van risicomodellen die zij inzet bij het controleren van belastingaangiftes. De rechtbank oordeelde van niet. Met een beroep op artikel 5.1, tweede lid, onder d van de Wet open overheid (Woo) mocht de Belastingdienst weigeren bepaalde documenten (gedeeltelijk) openbaar te maken.