Anthropic lanceerde op 9 juni 2026 Claude Fable 5, het eerste publiek beschikbare model uit de nieuwe Mythos-klasse boven Opus, met een controlelaag die riskante vragen laat beantwoorden door het oudere Opus 4.8. De aantoonbare winst zit in lang zelfstandig doorwerken en documentanalyse, maar de onafhankelijke Legal Benchmarks-ronde van juni laat zien dat Fable 5 op juridische kerntaken zijn voorganger niet verslaat: het blijft achter op contractdrafting, speelt gelijk op informatie-extractie en kost per taak ruim het dubbele. Ook de betrouwbaarheid van het modelgedrag is volgens Anthropic zelf gelijk gebleven, waardoor de controlelast voor de jurist meegroeit met de productie. De randvoorwaarden rond vertrouwelijkheid veranderen niet, cliëntgegevens horen er hoe dan ook niet in, maar de verplichte bewaartermijn van 30 dagen en tot twee jaar voor gevlagd materiaal zette Microsoft er al toe aan het model intern te blokkeren in afwachting van juridische beoordeling. Praktisch advies: gebruik het gratis venster tot 22 juni om het model op werk met openbare stukken te vergelijken met Opus 4.8, en reserveer het daarna voor grote, complexe vraagstukken waar lang zelfstandig doorwerken het verschil maakt.

Share

Project content

TIL Blogs

Created by you

Add PDFs, documents, or other text to reference in this project.

ChatGPT draait nu standaard op GPT-5.5 en Claude op Opus 4.8, en beide presteren op een hoog niveau zonder dat er een algehele winnaar is. Claude bouwde vanaf Opus 4.5 in november 2025 en Opus 4.6 in februari 2026 een meetbare voorsprong op bij juridisch en financieel kenniswerk, waarna GPT-5.5 dat gat grotendeels heeft gedicht en Anthropic met Opus 4.8 opnieuw een eigen, nog onafhankelijk te toetsen voorsprong claimt. De accenten blijven verschillen: Claude is sterker in het doorgronden van lange openbare stukken en genuanceerd schrijven, ChatGPT in breedte, beeld, spraak en integraties. Beide hebben een deep research-functie, waarbij algemene AI met webtoegang inmiddels dicht in de buurt komt van gespecialiseerde juridische tools

Prompt engineering is niet dood, maar de vaardigheid is verschoven van het vinden van de juiste woorden naar het leveren van de juiste context en het inrichten van controle over de output. Voor snelle vragen maakt je formulering weinig uit, terwijl bij lange documenten, consistente output en risicovolle taken jouw input de kwaliteit bepaalt. Een goede chatprompt legt de taak, de gewenste output en de grenzen vast, scheidt de onderdelen in gelabelde blokken, geeft een voorbeeld mee en gebruikt de rol vooral voor toon, terwijl het werk in Cowork verschuift naar afbakening en toezicht. Controle werkt gegrond: laat Claude citeren uit tekst die jij aanlevert of die het ophaalt, loop elke vindplaats zelf na bij de bron, en weet dat een algemeen model dat je om bronnen vraagt verwijzingen kan verzinnen en dat zelfcontrole door het model maar beperkt helpt. De verantwoordelijkheid voor de output blijft bij de jurist, en de blog koppelt dat aan de cursussen Legal prompting en Verdieping AI-skills: Werken met Claude.

Uit een survey onder 56 Amsterdamse curatoren, ruim 70% van het arrondissement, blijkt dat 62,5% AI al gebruikt bij de afwikkeling van faillissementen, terwijl de helft vindt dat er onvoldoende kaders zijn om dat verantwoord te doen. Curatoren zien de grootste meerwaarde bij het oorzaken- en rechtmatigheidsonderzoek (68%), maar noemen tegelijk hallucinaties als grootste belemmering (64%), waarmee ze AI inzetten op precies het terrein waar generatieve modellen het zwakst zijn in feitelijke en rekenkundige precisie. De TIL-lezing legt daarnaast een tweedeling bloot tussen kantoren met en zonder budget voor dure legal tech, en wijst erop dat het artikel met de surveyresultaten zelf volledig door AI is geschreven en met een redactioneel voorbehoud is gepubliceerd. Hoewel er voor curatoren nog geen eigen richtlijn bestaat, ligt de verantwoordelijkheid via de AI-verordening en via voorbeelden uit de advocatuur (NOvA-aanbevelingen, kantoorinspecties, een rechtszaak met verzonnen jurisprudentie) nu al volledig bij de professional zelf. De praktische boodschap voor juristen is om AI te gebruiken voor structureren en samenvatten, elke bron en elk cijfer zelf te controleren, vertrouwelijke boedeldata buiten publieke tools te houden en niet te wachten op een formele richtlijn maar nu al een eigen kader vast te leggen.

Microsoft presenteerde op 2 juni 2026 tijdens zijn Build-conferentie Scout, een AI-assistent die zelfstandig meewerkt in je digitale werkomgeving zonder dat je er steeds opdracht toe geeft. Scout draait altijd door op de achtergrond, krijgt een eigen identiteit binnen Microsoft 365 en kan handelingen verrichten op je e-mail, agenda en dossiers. Tot nu toe ging de discussie over juridische AI vooral over de kwaliteit van wat het systeem oplevert. Met een agent als Scout verschuift de aandacht naar wat het systeem zelfstandig mag doen. Daarmee raakt het direct aan je geheimhoudingsplicht.

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft verscherpt toezicht vastgelegd als een instrument dat tussen het normoverdragend gesprek en een formeel handhavingstraject in zit, bedoeld voor organisaties die op AVG-basishygiëne tekortschieten zonder dat een overtreding formeel is vastgesteld. Het traject loopt van bureauonderzoek via een normoverdragend gesprek en een verbeterplan naar een instellingsbrief met concrete verbeterpunten over onder meer DPIA's, bewaartermijnen, datalekken en de positie van de FG, en duurt in beginsel minimaal een jaar. Juridisch is het instellen, verlengen en beëindigen geen Awb-besluit, maar de openbaarmaking ervan wel, waardoor bezwaar, beroep en een verzoek om voorlopige voorziening tegen de publicatie openstaan. Een gevoelig punt is de cautie: die geeft de AP pas bij een gegrond vermoeden van overtreding, terwijl door de AP verstuurde correspondentie en aangeleverde stukken later in een handhavingstraject bruikbaar blijven. Voor juristen betekent dit dat ze hun verwerkingen en AI-toepassingen nu al langs de verbeterpunten van de AP moeten leggen, bewust moeten omgaan met wat ze tijdens het traject delen, en de rechtsbescherming moeten richten op het openbaarmakingsbesluit in plaats van op het toezicht zelf.

Kirkland & Ellis investeert 500 miljoen dollar in een eigen AI-platform dat de werkwijze van zijn advocaten vastlegt, terwijl het externe software blijft inkopen en de gebouwde tools niet doorverkoopt. De echte strategische as is niet bouwen tegenover inkopen, maar de mate van afhankelijkheid die een kantoor accepteert, met Harvey als inkoopmodel en Freshfields plus Anthropic als tussenvorm. Het verdienmodel schuift weg van het uurtarief, maar trager dan de koppen suggereren, want de omzet van grote kantoren stijgt ondanks toenemende AI-adoptie. Voor Nederlandse kantoren is de schaal van Kirkland onhaalbaar, maar het vastleggen van eigen kennis, de afhankelijkheidsvraag, het prijsmodel en de menselijke controle zijn dat wel. De kern voor TIL is dat strategische helderheid, en niet budget, bepaalt wie deze ontwikkeling goed doorstaat.

Drie van de grootste AI-bedrijven bewegen vrijwel tegelijk richting de beurs: Anthropic diende op 1 juni 2026 een vertrouwelijke aanvraag in, OpenAI bereidt een notering voor en xAI gaat via moederbedrijf SpaceX naar de Nasdaq. De drijvende kracht is de enorme kapitaalbehoefte van AI, zichtbaar in onder meer het contract waarbij Anthropic 1,25 miljard dollar per maand aan xAI betaalt voor rekenkracht. Voor juristen is de kern dat een notering de prikkels van hun leveranciers verschuift naar kwartaalcijfers, met mogelijke gevolgen voor prijs, voorwaarden en dataverwerking. De beursprospectussen leggen bovendien afhankelijkheden bloot, zoals het gegeven dat Claude draait op de infrastructuur van concurrent xAI onder een contract met negentig dagen opzegtermijn. De praktische boodschap is om je AI-leveranciers als kritische leveranciers te behandelen, contracten en exit te toetsen en je eigen kaders rond beroepsgeheim, AVG en de AI-verordening stevig te houden, ongeacht wie er aandeelhouder wordt.

Claude werkt met een tokenbudget over twee limieten, een sessie van vijf uur en een week, zichtbaar onder Instellingen > Gebruik. Elk volgend bericht herleest het hele gesprek, dus lange chats worden duurder én geleidelijk slechter; bewerk in plaats van te corrigeren, vat samen en start opnieuw. Wat je upload betaal je elke beurt opnieuw, dus kopieer PDF's naar .md, gebruik Projects voor terugkerende bronnen en schakel onnodige connectoren uit. Reserveer Opus voor wat echt diepgang vraagt en draai standaard op Sonnet, want idle features als Web Search of Extended Thinking kosten tokens zonder iets toe te voegen. Behandel Claude als een briljante nieuwe medewerker met amnesie: prompt expliciet, laat het model jou bevragen, en plaats lange documenten bóven je vraag.