De Autoriteit Persoonsgegevens constateert dat overheden en organisaties nog te weinig algoritmes registreren, ondanks het belang voor transparantie en grondrechten. Slechts een beperkt aantal publieke instellingen heeft hun algoritmes opgenomen in het Algoritmeregister; grondrechtenbeoordelingen ontbreken vrijwel volledig. De AP pleit daarom voor een wettelijke registratieplicht voor overheden en stimuleert ook andere sectoren tot actie. Registratie maakt risico’s zoals discriminatie en privacyschending inzichtelijk en beheersbaar. De AP publiceert handvatten om organisaties hierbij te ondersteunen en benadrukt dat registratie ook buiten de Europese AI-verordening noodzakelijk blijft.

Het Europees Parlement publiceerde recent het rapport Generative AI and Copyright, waarin vijf juridische kernbevindingen worden gepresenteerd. De TDM-uitzondering blijkt ongeschikt voor AI-training, en volledig machinaal gegenereerde werken behoren tot het publieke domein. Het rapport pleit voor een wettelijk vergoedingsmechanisme om de kloof tussen makers en AI-ontwikkelaars te overbruggen. Ook wordt gewezen op versnipperde regelgeving en het risico op juridische onzekerheid en culturele verarming. Hervorming van het EU-auteursrecht is volgens het rapport dringend noodzakelijk.

Een consortium onder leiding van Stichting Nederlandse AI-fabriek heeft een voorstel ingediend voor een nationale AI-fabriek in Groningen. De fabriek moet een supercomputer en kenniscentrum huisvesten voor de ontwikkeling van geavanceerde AI-toepassingen. Zowel regio als Rijk hebben in totaal circa 130 miljoen euro toegezegd, onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring. Bij Europese cofinanciering kan de totale investering oplopen tot 200 miljoen euro. De fabriek richt zich op AI-innovaties in sectoren zoals defensie, zorg, energie en landbouw.

Veel AI-gebruikers raken verstrikt in ineffectieve feedbackloops door steeds te vragen: “probeer het nog eens”. De techniek Chain-of-Feedback biedt een beter alternatief door AI stapsgewijs te begeleiden met specifieke, inhoudelijke correcties. Dit voorkomt fouten en leidt tot betere, productievere antwoorden. Juristen kunnen deze methode inzetten voor o.a. tekstredactie, risicoanalyses en argumentaties. Onderzoek toont aan dat gerichte feedback AI-prestaties aanzienlijk verbetert.

We bevinden ons midden in een stille revolutie. Niet eentje met tromgeroffel of grootse statements op de werkvloer, maar een die zich voltrekt in de marge – in sluimerstand, op privéapparaten, na werktijd of met een incognitotabblad open. Artificial Intelligence (AI) is alomtegenwoordig, en toch wordt er op de werkvloer opvallend weinig over gesproken. Dat is geen toeval. AI-gebruik op het werk is omgeven door een zekere schaamte.

De Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) 2025 beschrijft hoe overheden als één digitale overheid samenwerken aan zes prioriteiten: cloud, data, AI, burgergerichte dienstverlening, digitale weerbaarheid en digitaal vakmanschap. Juridisch professionals krijgen een centrale rol bij het implementeren van verplichte standaarden, het waarborgen van privacy en het begeleiden van AI-gebruik. AI wordt ingezet onder centrale regie, met nadruk op transparantie, juridische toetsing en publieke waarden. Juristen moeten bijdragen aan het ontwikkelen van kaders zoals algoritmenbeleid en federatieve datastelsels. Digitale vaardigheden en kennis van data en AI worden essentieel onderdeel van juridisch werk. De strategie beëindigt vrijblijvendheid en vraagt om juridische borging in alle digitale processen.

Artificial Intelligence is niet meer weg te denken uit het bedrijfsleven, en dat geldt ook de accountancy. Automatische factuurverwerking, geautomatiseerde jaarrekeninganalyses en vastgoedwaarderingen op basis van machine learning – AI-systemen nemen steeds vaker kritieke onderdelen van het werk van accountants over. Maar met deze mogelijkheden komen ook nieuwe verantwoordelijkheden. De NBA (Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants) speelt hierop in met de publicatie van de leidraad AI in Control – een praktisch en tegelijk strategisch document dat accountants helpt om AI op verantwoorde wijze te beheersen.