Op 16 september 2025 heeft de Europese Commissie een openbare consultatie geopend over de zogenoemde digitale omnibus. Dit nieuwe wetgevingsinitiatief maakt deel uit van de bredere digitale vereenvoudigingsagenda van de Commissie en beoogt om bedrijven te ontlasten van onnodige administratieve lasten. Een belangrijk onderdeel van dit pakket zijn de gerichte aanpassingen aan de AI Act. Deze consultatie is niet slechts een formaliteit: zij vormt de opmaat naar verfijningen die moeten waarborgen dat de AI Act in de praktijk voorspelbaar, effectief en uitvoerbaar is.

De staatssecretaris van BZK heeft besloten geen wettelijke verplichting in te voeren voor het algoritmeregister, omdat dit te veel tijd, middelen en een kostbare toezichtsstructuur zou vergen. Het register, sinds 2022 actief, bevat inmiddels ruim 1.000 algoritmen en groeit in belang voor burgers, overheden en toezichthouders. In plaats van wetgeving wordt ingezet op de doorontwikkeling van het Algoritmekader naar een auditeerbaar kader. Hiermee kunnen onafhankelijke IT-auditors vaststellen of organisaties voldoen aan de gestelde normen. Het Centrum voor Informatiebeveiliging en Privacybescherming (CIP) en de beroepsgroep van IT-auditors werken samen aan verdere normontwikkeling. De Auditdienst Rijk (ADR) onderzoekt daarnaast de toepasbaarheid van het Algoritmekader en de kwaliteit van registraties in het algoritmeregister.

Albanië heeft een wereldprimeur: een AI-bot is benoemd tot minister van Aanbestedingen. Premier Edi Rama presenteerde de virtuele functionaris Diella als onderdeel van de strijd tegen corruptie en om meer transparantie in overheidscontracten te realiseren. Het initiatief markeert een nieuw hoofdstuk in de digitalisering van de overheid en roept tegelijkertijd vragen op over toezicht, algoritmes en besluitvorming. Deze blog zet de feiten rond Diella en haar rol in het Albanese kabinet op een rij.

Zwitserland heeft zich onverwacht gemengd in de wereldwijde AI-wedloop. Waar grote commerciële spelers als OpenAI, Google en Anthropic hun modellen achter gesloten deuren ontwikkelen, kiest Zwitserland voor een radicaal andere benadering. Onder leiding van de publieke instellingen EPFL, ETH Zürich en het Swiss National Supercomputing Centre (CSCS) werd begin september Apertus gelanceerd: een volledig open-source taalmodel dat transparantie en publieke toegankelijkheid centraal stelt.

Het Singaporese Ministerie van Justitie publiceerde in september 2025 een niet-bindende gids voor het gebruik van generatieve AI in de juridische sector. De gids bouwt voort op bestaande AI-kaders en sluit aan bij de nationale AI-strategie en eerdere richtlijnen van de rechtbanken. Ze is bedoeld voor iedereen die juridisch werk verricht, zoals advocaten, bedrijfsjuristen en paralegals. Centrale principes zijn professionele ethiek, vertrouwelijkheid en transparantie, waarbij juristen altijd eindverantwoordelijk blijven voor hun werkproduct. Daarnaast wordt een vijfstappenplan beschreven: beleid ontwikkelen, behoeften analyseren, tools beoordelen, implementeren en trainen, en continu evalueren.

In een handelsnaamzaak bij de rechtbank Rotterdam bleek een advocaat meerdere niet-bestaande ECLI-nummers te hebben opgevoerd in zijn processtukken. Alle verwijzingen naar arresten van de Hoge Raad bleken onjuist: sommige betroffen strafrechtelijke zaken, andere bestonden helemaal niet. De advocaat verklaarde dat dit zou zijn veroorzaakt door een conversiefout van Word naar pdf, maar de rechtbank betwijfelde dat. Hoewel de rechter wees op een mogelijke schending van de waarheidsplicht (art. 21 Rv), verbond zij er geen gevolgen aan omdat de partij toch al in het ongelijk werd gesteld. Het incident lijkt het eerste Nederlandse voorbeeld van een advocaat die ongecontroleerde AI-output heeft ingediend. Binnen de juridische gemeenschap leidde dit tot felle reacties en zorgen over de risico’s van blind AI-gebruik.

De Federale Overheidsdienst (FOD) Financiën in België heeft begin september 2025 bevestigd dat er een proefproject wordt gestart met het gebruik van artificiële intelligentie (AI) bij de controle van belastingaangiftes. Het nieuws werd gemeld door HLN en is bevestigd door woordvoerders van de fiscus. Het doel van dit project is om fouten in belastingaangiftes sneller en efficiënter te kunnen detecteren. Daarbij gaat het zowel om eenvoudige vergissingen als om signalen die kunnen wijzen op mogelijke fraude.