Inzichten

Misbruik van procesrecht door het indienen van ondermaatse AI-gegenereerde processtukken
BijzonderStrafrecht.nl BijzonderStrafrecht.nl

Misbruik van procesrecht door het indienen van ondermaatse AI-gegenereerde processtukken

De rechtbank Oost-Brabant oordeelt dat sprake is van misbruik van procesrecht in een civiele kortgedingprocedure. De eisende partij diende omvangrijke processtukken in die grotendeels met behulp van AI waren opgesteld. Deze stukken bevatten meerdere juridische onjuistheden en onbegrijpelijke verwijzingen naar wetgeving en jurisprudentie. Niet het gebruik van AI zelf is doorslaggevend, maar het zonder controle indienen van ondermaatse stukken. Daardoor werd de wederpartij onnodig belast met extra tijd en moeite om verweer te voeren.

Meer lezen
Wanneer AI de wet niet volgt: doorhaling huwelijksakte wegens AI-speech bij huwelijk
BijzonderStrafrecht.nl BijzonderStrafrecht.nl

Wanneer AI de wet niet volgt: doorhaling huwelijksakte wegens AI-speech bij huwelijk

Een Nederlandse rechtbank heeft een huwelijk ongeldig verklaard omdat tijdens de ceremonie de wettelijk vereiste huwelijksverklaring ontbrak; de toespraak en geloften, deels gebaseerd op een AI-tekst, bevatten alleen informele beloften zonder de juridische verklaring die de wet vereist. Daardoor is volgens de rechter geen huwelijk juridisch tot stand gekomen, ondanks dat de akte aanvankelijk in de registers stond. De rechtbank benadrukte dat creatieve of persoonlijke taal de expliciete wettelijke formulering niet kan vervangen. Het paar vroeg later om de oorspronkelijke trouwdatum te behouden, maar dit verzoek werd afgewezen omdat zonder de wettelijke verklaring geen huwelijk bestond. De zaak laat zien dat bij formele handelingen zoals huwelijksvoltrekkingen AI-gegenereerde teksten juridisch getoetst moeten worden.

Meer lezen
AI in de juridische praktijk: 10 voorspellingen voor 2026
BijzonderStrafrecht.nl BijzonderStrafrecht.nl

AI in de juridische praktijk: 10 voorspellingen voor 2026

AI heeft bij veel juristen inmiddels een vaste plek gekregen in de dagelijkse praktijk. In alle rechtsgebieden – en bij alle typen juristen, van advocaten tot bedrijfsjuristen en overheidsjuristen – zien we toepassingen die het juridische werk zichtbaar veranderen. Van e-discovery en contractanalyse tot juridische zoekmachines en interne chatbots: 2026 wordt het jaar waarin AI definitief meedraait in het juridisch vakmanschap.

Meer lezen
Prompt van de Week: Gehakt maken van AI-output van cliënten
BijzonderStrafrecht.nl BijzonderStrafrecht.nl

Prompt van de Week: Gehakt maken van AI-output van cliënten

Generatieve AI verandert het startpunt van juridische vragen: steeds vaker begint het gesprek met een door AI gegenereerde analyse in plaats van een open probleemstelling. Cliënten vragen vervolgens of zo’n analyse “klopt”, terwijl het risico meestal niet zit in evidente fouten maar in wat ontbreekt. AI-teksten laten vaak uitzonderingen, procedurele voorwaarden, feitenvragen en belangenafwegingen buiten beeld. De Prompt van de Week is daarom ontworpen voor Deep Research, gericht op juridisch toetsen in plaats van verbeteren. De output levert geen nieuw AI-antwoord op, maar een professioneel kader om lacunes, onzekerheden en keuzes zichtbaar te maken. Zo wordt AI het startpunt van analyse, en blijft het juridisch oordeel expliciet bij de jurist.

Meer lezen
Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt voor datalekken door AI-chatbots
BijzonderStrafrecht.nl BijzonderStrafrecht.nl

Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt voor datalekken door AI-chatbots

De Autoriteit Persoonsgegevens ziet een toename van het aantal datalekmeldingen dat samenhangt met het gebruik van AI-chatbots op de werkvloer. Het gaat daarbij om situaties waarin medewerkers gevoelige informatie invoeren in openbare chatbots, zoals ChatGPT, Claude en Gemini. De toezichthouder ontving in 2024 en 2025 tientallen meldingen van dit type datalekken.

Meer lezen
Hoe politieagenten omgaan met een real-time AI-geweldsdetectiesysteem
BijzonderStrafrecht.nl BijzonderStrafrecht.nl

Hoe politieagenten omgaan met een real-time AI-geweldsdetectiesysteem

De inzet van AI in het politiewerk wordt vaak gepresenteerd als een logische stap in de modernisering van handhaving en toezicht. Real-time analyse van camerabeelden, automatische detectie van geweld en snelle signalering van risico’s zouden bijdragen aan effectievere en snellere interventies. Tegelijkertijd roept deze ontwikkeling fundamentele vragen op over verantwoordelijkheid, toezicht en juridische verantwoording. In een recent verschenen artikel in de European Journal of Policing Studies onderzoeken Martijn Wessels, Marc Schuilenburg en René van Swaaningen hoe deze vragen in de dagelijkse praktijk uitwerken. Hun studie richt zich niet op de techniek zelf, maar op de manier waarop politieprofessionals omgaan met een real-time AI-systeem voor geweldsdetectie in de openbare ruimte.

Meer lezen
De AI-verordening herijkt: waarom grondrechten het nieuwe compliance-kompas zijn
BijzonderStrafrecht.nl BijzonderStrafrecht.nl

De AI-verordening herijkt: waarom grondrechten het nieuwe compliance-kompas zijn

De Europese AI-verordening wordt vaak gepresenteerd als een technische set regels die innovatie moet begeleiden zonder de interne markt te verstoren. Maar wie de tekst nauwkeurig leest én de toelichting van het College voor de Rechten van de Mens erbij pakt, ziet een andere werkelijkheid: de AI Act is in essentie een grondrechtenwet. Niet alleen omdat zij veiligheids- en transparantievereisten introduceert, maar omdat het volledige regelgevingsmodel is gebouwd op één centrale gedachte: AI-toezicht ís grondrechtentoezicht.

Meer lezen
Legal prompt van de week: Laat AI z’n eigen werk verbeteren met één extra stap
Prompt, Prompting BijzonderStrafrecht.nl Prompt, Prompting BijzonderStrafrecht.nl

Legal prompt van de week: Laat AI z’n eigen werk verbeteren met één extra stap

Deze week staat een prompt centraal die AI dwingt zijn eigen output kritisch te beoordelen en te verbeteren. Door taalmodellen eerst een concept te laten maken en daarna expliciet te laten reflecteren op duidelijkheid, volledigheid en juistheid, stijgt de kwaliteit van het eindresultaat merkbaar. De prompt helpt bovendien om onzekerheden en mogelijke hallucinaties zichtbaar te maken, wat vooral bij juridisch werk essentieel is. Het resultaat is scherpere, betrouwbaardere output zonder extra tools of complexe technieken.

Meer lezen
Kan AI juridische examens beoordelen op het niveau van hoogleraren?
BijzonderStrafrecht.nl BijzonderStrafrecht.nl

Kan AI juridische examens beoordelen op het niveau van hoogleraren?

De vraag of artificial intelligence (AI) in staat is om juridische examens te beoordelen op het niveau van ervaren rechtenprofessoren, is lange tijd vooral theoretisch geweest. Recent empirisch onderzoek brengt daar verandering in. Een gezamenlijk onderzoek van zes Amerikaanse rechtenfaculteiten laat zien dat bestaande large language models (LLM’s), mits voorzien van duidelijke beoordelingscriteria, in staat zijn om studentenantwoorden op juridische analysevragen te beoordelen met een nauwkeurigheid die dicht in de buurt komt van menselijke beoordelaars.

Meer lezen
Van experiment naar infrastructuur: wat The state of enterprise AI laat zien over volwassen AI-gebruik
BijzonderStrafrecht.nl BijzonderStrafrecht.nl

Van experiment naar infrastructuur: wat The state of enterprise AI laat zien over volwassen AI-gebruik

“De echte sprong zit niet in een slim model, maar in slimme inbedding: herhaalbare taken, vaste hulpmiddelen en goed ingerichte systemen.” Die zin vat scherp samen wat uit The state of enterprise AI naar voren komt. In dit rapport beschrijft OpenAI wat er gebeurt wanneer grote organisaties AI niet langer zien als iets om mee te experimenteren, maar als vaste infrastructuur voor het dagelijks werk. Het rapport kijkt nadrukkelijk niet naar één sector of beroepsgroep. De focus ligt op organisaties als geheel: teams, functies, processen en systemen. Daarmee verschuift ook de vraag. Niet langer: kan AI dit? maar: hoe organiseer je AI zó dat het structureel waarde oplevert?

Meer lezen