Inzichten
IND mag algoritme als hulpmiddel gebruiken, mits uitlegbaar
De rechtbank Den Haag oordeelde op 10 juni 2025 dat de IND géén gebruik had gemaakt van het algoritme Case Matcher in een specifieke asielzaak, en zag daarom geen aanleiding om het systeem inhoudelijk te toetsen. Wel benadrukte de rechtbank dat bestuursorganen transparant moeten zijn over het gebruik van algoritmes, zeker zolang deze niet in rechte zijn getoetst. De uitspraak maakt duidelijk dat algoritmisch gebruik uit het dossier moet blijken om effectieve rechtsbescherming te waarborgen. De rechter verwierp de suggestie dat generatieve AI zoals ChatGPT of CoPilot zou zijn ingezet, vanwege gebrek aan onderbouwing en de toepasselijkheid van de AVG. Voor organisaties betekent dit dat inzet van AI of algoritmes altijd uitlegbaar, traceerbaar en juridisch verdedigbaar moet zijn. Goede documentatie is daarbij essentieel.
AI in de juridische praktijk: het belang van gestructureerde data
Steeds meer organisaties vragen zich af of ze AI moeten toelaten op de werkvloer. Maar een fundamentelere vraag dringt zich op: kun je het gebruik eigenlijk nog wel tegenhouden? Het eerlijke antwoord is nee – het gebruik van AI door werknemers is onvermijdelijk. Waarom dat zo is, wordt duidelijk wanneer je het benadert vanuit een gedragswetenschappelijk perspectief: medewerkers laten zich in hun handelen niet primair leiden door regels, maar door drijfveren.
Guidelines doorgifte derde landen definitief en nieuw trainingsmateriaal AI & AVG
Nieuwe guidelines van de European Data Protection Board (EDPB) over doorgifte naar derde landen zijn definitief. Daarnaast heeft de EDPB trainingsmateriaal gepubliceerd om vaardigheden op het gebied van AI & gegevensbescherming te vergroten onder professionals. Op de laatste plenaire vergadering besprak de EDPB ook het aanpassen van de verplichtingen rondom verwerkingsregisters.
Legal Prompt van de week: Rechtspraak-monitor – trends & afwijkingen
In deze editie verkennen we hoe je AI kunt inzetten om juridische uitspraken systematisch te analyseren. Denk aan een cluster van EHRM-uitspraken over artikel 8 EVRM, recente civiele rechtspraak over non-conformiteit of bestuursrechtelijke uitspraken over de Wmo. Onze rechtspraak-monitor-prompt laat een taalmodel tientallen uitspraken scannen op patronen, afwijkingen en inhoudelijke trends.
DeepSeek, or OpenAI Reloaded? An ‘Italian-Style Approach’ in Tackling Data Protection in Generative AI
Those interested in the European Union’s approach to AI regulation could not have asked for a better test of its effectiveness than the emergence of DeepSeek, a Chinese startup that launched a highly advanced large language model in late January 2025.
AI en politiewerk: zeven urgente uitdagingen
Het recente rapport Navigeren in Niemandsland van de Wetenschappelijke Adviesraad Politie (WARP) stelt fundamentele vragen over de inzet van artificial intelligence (AI) en algoritmes in het politiewerk. De Raad signaleert zeven urgente uitdagingen die raken aan privacy, grondrechten, transparantie en democratische controle. Zonder duidelijke wettelijke kaders en maatschappelijke verankering dreigt AI in de politiepraktijk niet alleen kansen te missen, maar ook het vertrouwen van burgers te ondermijnen. In deze blog lichten we de kernpunten uit het WARP-rapport toe en onderzoeken we hoe AI binnen de Nederlandse politie verantwoord en toekomstbestendig kan worden ingezet.
Welke AI-tools gebruiken (buitenlandse) advocatenkantoren écht?
AI-tools worden volop getest binnen de advocatuur, maar structureel gebruik blijft nog beperkt. Klassieke tools zoals Kira blijven populair, terwijl nieuwkomers als Harvey en Draftwise snel terrein winnen. Geen enkele partij domineert de markt volledig, wat ruimte laat voor innovatie. Innovatieafdelingen en Chief AI Officers spelen een steeds grotere rol in de AI-strategie. De focus verschuift van hype naar gerichte, waardevolle toepassing van AI in de juridische praktijk.
Italië ontwikkelt AI als wapen tegen maffiapraktijken in het lokaal bestuur
De maffia is al lang geen schimmige organisatie meer die zich uitsluitend bezighoudt met drugshandel of afpersing. In Italië – en in toenemende mate ook daarbuiten – hebben georganiseerde misdaadnetwerken hun werkterrein verlegd naar de bestuurlijke wereld. Gemeenten vormen daarbij een strategisch doelwit: wie invloed heeft op aanbestedingen, vergunningen en subsidies, beschikt over toegang tot kapitaal, infrastructuur en legitimiteit.
AI blijkt emotioneel intelligenter dan je medemens
Onderzoekers uit Genève en Bern testten zes AI-modellen op emotionele intelligentie en de resultaten liegen er niet om: AI scoort gemiddeld 81 %, mensen daarentegen halen slechts 56 %. GPT-4 bleek zelfs in staat om zélf nieuwe emotionele-intelligentietests te maken die net zo betrouwbaar zijn als de originelen. Natuurlijk ‘voelt’ AI niet echt, maar het vermogen om emotioneel intelligente reacties te simuleren opent deuren naar mentale gezondheidszorg en klantenservice. Of we daar blij mee moeten zijn, is een tweede.
AI en rechtspraak: waarom de discussie over 'meer uitspraken' niet genoeg is
De Nederlandse Orde van Advocaten pleit voor het publiceren van alle rechterlijke uitspraken om juridische AI te kunnen trainen. Tegelijkertijd klinkt kritiek: meer data is niet automatisch betere data. Zonder juridische structuur, context en consistentie blijven AI-modellen beperkt inzetbaar. Experts benadrukken dat gestructureerde en verrijkte datasets belangrijker zijn dan volume. De discussie raakt aan de kern van verantwoord innoveren binnen de juridische sector.