De Department of Homeland Security (DHS) – het Amerikaanse ministerie dat verantwoordelijk is voor de bescherming van de nationale veiligheid – houdt zich onder meer bezig met grensbewaking, terrorismebestrijding, cyberveiligheid en de bestrijding van online kindermisbruik. Vanuit die laatste taak heeft de dienst een juridisch precedent gezet: voor het eerst is een federale zoekmachtiging verleend die specifiek is gericht op prompts van een ChatGPT-gebruiker.

De CCBE Guide on the Use of Generative AI by Lawyers (2 oktober 2025) geeft richting aan hoe advocaten verantwoord kunnen omgaan met generatieve AI in hun praktijk. De gids beschrijft de voordelen van GenAI, zoals efficiëntie, kostenbesparing en betere toegang tot recht, maar benadrukt ook risico’s als privacyproblemen, hallucinaties, bias en gebrek aan transparantie. Daarnaast behandelt de CCBE de impact van GenAI op kernverplichtingen als vertrouwelijkheid, onafhankelijkheid en professionele competentie. Advocaten moeten de werking en beperkingen van AI begrijpen, outputs verifiëren en cliënten transparant informeren over het gebruik ervan. De CCBE waarschuwt dat AI de beroepsethiek niet verandert, maar wel nieuwe zorgplichten met zich meebrengt. Uiteindelijk blijft de advocaat zelf verantwoordelijk voor kwaliteit, integriteit en vertrouwelijkheid bij het gebruik van AI.

De Beroepsopleiding Advocaten heeft richtlijnen opgesteld voor het verantwoord gebruik van generatieve AI, zoals ChatGPT. Advocaat-stagiairs blijven volledig verantwoordelijk voor hun ingeleverde werk en moeten duidelijk laten zien welke competenties zij zelf hebben ontwikkeld. De richtlijnen geven voorbeelden van toegestaan AI-gebruik en benoemen risico’s en aandachtspunten. Onjuist of overmatig gebruik van AI kan als fraude worden aangemerkt.

Het project VoorRecht is een AI-verkenner van de Nederlandse rechtspraak die burgers gratis helpt hun juridische positie te begrijpen, zonder tussenkomst van een advocaat. De tool analyseert miljoenen uitspraken en biedt begrijpelijke samenvattingen, tips en gesprekshulp. Doel is om conflicten over wonen, verbouwen of VvE’s vroegtijdig op te lossen. In Noord-Holland leidde dit tot aanzienlijk minder rechtszaken. De Orde van Advocaten zwijgt nog over de implicaties voor rechtshulp. De rechtspraak moet nu kiezen: het experiment beëindigen of deze digitale toegang tot recht opschalen.

Uit onderzoek van De Groene Amsterdammer en de Data School van de Universiteit Utrecht blijkt dat de PVV veruit de meeste AI-beelden inzet in haar online campagne. De onderzoekers analyseerden 174 prompts en 333 beelden, vaak met jonge blonde vrouwen of ‘Nederlandse gezinnen’ tegenover migranten. Veel van deze beelden zijn herleidbaar tot PVV-Kamerleden en worden via fanpagina’s verspreid zonder vermelding dat ze met AI zijn gemaakt. Volgens onderzoekers worden zo angst en polarisatie versterkt, terwijl sociale-media-algoritmen dit type emotionele content belonen. Dit roept vragen op over transparantie en de invloed van AI op democratische meningsvorming.

Het dagelijkse gebruik van AI door Nederlanders is in vijf maanden bijna verdubbeld: van 5% in december 2024 naar 9% in mei 2025, blijkt uit onderzoek van MSI-ACI. Vooral Gen Z gebruikt AI intensief en staat er het meest positief tegenover. Tools van OpenAI blijven dominant, vooral voor informatie- en vertaaldoeleinden. Ook op werk en studie groeit het gebruik: 36% gebruikt AI, en bijna een derde verwacht hogere productiviteit. Tegelijk nemen zorgen toe over energieverbruik, privacy, deepfakes en baanzekerheid. Het vertrouwen in AI-beslissingen stijgt licht maar blijft laag, wat de noodzaak onderstreept van transparantie en menselijke controle.

Voormalig Brits premier Rishi Sunak heeft twee nieuwe adviesfuncties aanvaard bij Microsoft en Anthropic, twee van de invloedrijkste spelers in de mondiale AI-sector. De benoeming wekt belangstelling én bezorgdheid — niet alleen in het Verenigd Koninkrijk, maar ook daarbuiten. De Britse toezichthouder Acoba (Advisory Committee on Business Appointments) waarschuwt voor mogelijke risico’s rond vertrouwelijke informatie waar de techsector belang bij kan hebben.

De Europese Data Governance Act (DGA) – Verordening (EU) 2022/868 – is één van de vele datawetten die de afgelopen jaren uit Brussel zijn gekomen. Waar de AVG de bescherming van persoonsgegevens regelt, richt de DGA zich juist op het veilig en betrouwbaar delen van data. Maar wat betekent dat precies, en wat moet je als organisatie ermee?

Deloitte heeft een uitgebreide samenwerking aangekondigd met Anthropic, de ontwikkelaar van het AI-model Claude. Het doel is om generatieve AI op een verantwoorde, uitlegbare en schaalbare manier te integreren in de dienstverlening en bedrijfsvoering van Deloitte.